Amazon Web Services, Veri Merkezi Baskısına Karşı NDA Uygulamasını Sonlandırdı

Amazon Web Services (AWS) CEO'su Matt Garman, şirketin yeni veri merkezi projelerinde yerel ve federal devlet kurumlarıyla artık gizlilik anlaşması (NDA) imzalamadığını kamuoyuyla paylaştı. Bu açıklama, Garman'ın veri merkezlerine yönelik toplumsal şüpheciliği kırmaya ve bu tesislerin topluluklar için yararlı olduğunu savunmaya çalıştığı kapsamlı bir blog yazısının içinde yalnızca tek bir cümleyle yer aldı.

NDA Tartışması ve Şeffaflık Sorunu​

Veri merkezlerine karşı yükselen toplumsal tepkinin merkezinde şeffaflık eksikliği yer alıyor. Çevre aktivisti Erin Brockovich, veri merkezleriyle ilgili duyduğu en büyük şikayetin şeffaflık olduğunu belirterek bu projelerin ortak bir örüntü izlediğini vurguladı: İzinler alındıktan sonra duyurulan projeler, aramaları yanıtsız bırakan geliştiriciler ve komşuları herhangi bir bilgilendirme yapılmadan önce NDA imzalayan yerel yetkililer.
Bu baskıların somut bir yansıması olarak New York, büyük veri merkezleri için izin vermeyi bir yıllığına durdurdu. Garman'ın aktardığına göre, şu anda ABD genelinde 100'den fazla veri merkezi moratoryumu değerlendirme aşamasında. Garman, bu önlemlerin hayata geçirilmesi durumunda sonuçlarının nesiller boyunca hissedileceğini öne sürerek "Ülke olarak bu konumda olmayı göze alamayız" dedi.

Garman'ın Yanıtladığı Dört Temel Eleştiri​

AWS CEO'su, veri merkezlerine ilişkin yaygınlaştığını söylediği dört büyük efsaneyi tek tek ele aldı. Bu efsaneler şu başlıklar altında toplandı: aşırı su tüketimi, elektrik fiyatlarını artırması, yoğun kirlilik yaratması ve topluma hiçbir fayda sağlamaması.
Su tüketimi konusunda Garman, Amazon'un kendi su kullanımına dair yayımladığı bir rapora dayanarak veri merkezlerinin doğrudan su tüketiminin ABD'deki toplam endüstriyel su kullanımının yalnızca yüzde 0,5'ine karşılık geldiğini ve bunun golf sahaları ile badem tarımı gibi sektörlerden kat kat düşük olduğunu savundu. Ancak eleştirmenler ve bilim insanları, bu rakamların elektrik üretimi ile çip üretim süreçlerinde kullanılan suyu dışarıda bıraktığına dikkat çekiyor. Bilim insanları ayrıca federal veya eyalet düzeyinde teknoloji şirketlerinin bu verileri nasıl raporlayacağına dair herhangi bir zorunluluk bulunmadığını ve veri merkezlerinin su ile enerji tüketiminin bağımsız olarak incelenmesi gerektiğini vurguluyor.
Elektrik fiyatları söz konusu olduğunda Garman, büyük veri merkezi yoğunluğuna sahip bazı eyaletlerde fiyatların arttığını kabul etmekle birlikte diğerlerinde düştüğünü ya da daha yavaş büyüdüğünü belirtti. Fiyat artışlarının yaşandığı yerlerde ise bunun asıl nedeninin eski ve yatırım yapılmamış elektrik şebekesi olduğunu ileri sürdü. Öte yandan bağımsız bir denetim kuruluşu, yakın zamanda veri merkezlerinin ABD'nin en büyük elektrik şebekesindeki yüzde 76'lık yıllık fiyat artışının başlıca sorumlusu olduğunu açıkladı.

Kirlilik İzinleri ve Jeneratör Kullanımı​

Kirlilik meselesinde Garman, eleştirmenlerin veri merkezi izinlerindeki maksimum emisyon sınırlarına odaklandığını belirterek bu yaklaşımı yanıltıcı bulduğunu ifade etti. Örneğin Amazon'un Teksas'ta planladığı bir veri merkezi, ABD'deki herhangi bir enerji santralinin üzerinde, yılda 33 milyon ton karbondioksit salınımına izin veren bir ruhsata sahip. Garman ise bu konuda "Veri merkezi jeneratörleri neredeyse hiç çalışmaz; zamanın yüzde 99,9'unda atıl durumdadır ve yılda yaklaşık 10 saat, büyük ölçüde zorunlu bakım testleri için devreye girer" açıklamasını yaptı.
Topluluk faydaları başlığı altında ise Garman, NDA uygulamasına son verdiklerini belirtmenin yanı sıra Amazon'un son üç yılda yoğun veri merkezi varlığı bulunan ABD topluluklarına 1 milyar dolardan fazla katkı sağladığını aktardı.

Güven Krizi Devam Ediyor​

Tüm bu açıklamaların toplumsal şüpheciliği gidermesi için yeterli olup olmayacağı belirsizliğini koruyor. Anthropic CEO'su Dario Amodei, yapay zekaya yönelik tepkinin özünde bir güven krizi yattığını ve insanların hükümetlerin ile teknoloji şirketlerinin her zaman onları sömürmenin yeni yollarını aradığını varsaydığını söyledi. Yazar Jasmine Sun da veri merkezi karşıtlarına teknoloji şirketlerinin argümanları sunulduğunda genellikle aldıkları yanıtın "Onlara inanmıyorum" olduğunu aktardı.

Sıkça Sorulan Sorular​

Amazon Web Services neden NDA kullanmayı bıraktı?​

AWS CEO'su Matt Garman, bu kararı veri merkezlerine yönelik toplumsal şeffaflık taleplerinin bir parçası olarak duyurdu. Veri merkezi projelerinde yerel yetkililerle NDA imzalanması, kamuoyunun en büyük şikayetlerinden biri olarak öne çıkıyordu. Garman, şirketin artık çalıştığı devlet kurumlarıyla gizlilik anlaşması kullanmadığını açıkladı.

ABD'de kaç veri merkezi moratoryumu değerlendiriliyor?​

Garman'ın blog yazısına göre, şu anda ABD genelinde 100'den fazla veri merkezi moratoryumu değerlendirme aşamasında bulunuyor. New York ise büyük veri merkezleri için izin vermeyi bir yıllığına durdurdu.

Veri merkezlerinin su tüketimi hakkında ne biliniyor?​

Amazon'un kendi raporuna dayanan Garman, veri merkezlerinin doğrudan su tüketiminin ABD'deki toplam endüstriyel su kullanımının yalnızca yüzde 0,5'i olduğunu öne sürdü. Ancak bilim insanları bu rakamların elektrik üretimi ve çip üretiminde kullanılan suyu kapsamamasını sorunlu buluyor ve şirketlerin bu verileri nasıl raporlayacağına dair federal ya da eyalet düzeyinde herhangi bir zorunluluk bulunmadığını vurguluyor.

Veri merkezleri elektrik fiyatlarını artırıyor mu?​

Garman, elektrik fiyatlarının yalnızca bazı eyaletlerde arttığını, diğerlerinde ise düştüğünü ya da daha yavaş büyüdüğünü belirtti ve fiyat artışlarının asıl nedeninin eski elektrik şebekesi olduğunu savundu. Buna karşın bağımsız bir denetim kuruluşu, veri merkezlerinin ABD'nin en büyük elektrik şebekesindeki yüzde 76'lık yıllık fiyat artışının başlıca sorumlusu olduğunu açıkladı.

Veri merkezlerine yönelik toplumsal tepkinin arka planında ne var?​

Çevre aktivisti Erin Brockovich, şeffaflık eksikliğini en büyük şikayet olarak tanımladı: İzinler alındıktan sonra kamuoyuna duyurulan projeler, aramaları yanıtlamayan geliştiriciler ve komşular bilgilendirilmeden önce NDA imzalayan yerel yetkililer bu tablonun parçaları arasında yer alıyor. Anthropic CEO'su Dario Amodei ise bu tepkiyi temelden bir güven krizi olarak nitelendirdi.