Mosqitter Sivrisinek Tuzaklarını Yapay Zeka Ağına Dönüştürüyor

Pennsylvania merkezli 30 kişilik girişim Mosqitter, sivrisinekleri öldürmekten daha fazlasını gerektiren bir mücadele için kimyasal içermeyen tuzak donanımını yapay zeka destekli bir gözetim ağına dönüştürüyor. Şirket, cihazlarının yakaladığı sivrisinekleri tanımlamak, popülasyon değişimlerini izlemek ve sivrisinek kaynaklı hastalık risklerine karşı daha erken uyarı sağlamak için yapay zekadan yararlanmayı planlıyor. Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre artan sıcaklıklar, değişen yağış düzenleri ve küresel seyahatler, hastalık taşıyan sivrisineklerin gelişebileceği alanları yeniden şekillendirirken, sivrisinekler ve taşıdıkları hastalıklar yeni bölgelere yayılıyor.
WHO verilerine göre sivrisinek ısırıklarıyla bulaşan viral bir hastalık olan dang humması vakaları bir yılda iki kattan fazla arttı. Küresel ölçekte 2023 yılında 6,5 milyon olarak bildirilen vaka sayısı, 2024 yılında rekor seviye olan 14,6 milyona yükseldi. Mosqitter'ın kurucu ortağı ve CEO'su Anastasiia Romanova, TechCrunch'a yaptığı açıklamada şirketin, halen büyük ölçüde kimyasallara bağımlı olan pazara daha sürdürülebilir sivrisinek kontrol ürünleri getirmek için yola çıktığını söyledi. Romanova, şu anda beş kıtada 5 binden fazla cihazlarının faaliyet gösterdiğini, bu sayının TechCrunch'ın şirketi son olarak ele aldığı 2022 yılında 250'nin biraz üzerinde olduğunu belirtti.

İklim Değişikliği ve Artan Dang Riski​

Kaynak içeriğe göre sivrisineklerin yayılımındaki artışın arkasında iklim ve insan hareketliliğiyle bağlantılı faktörler bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü'ne atıfla aktarılan bilgilere göre yükselen sıcaklıklar, değişen yağış modelleri ve küresel seyahatler, hastalık taşıyan sivrisineklerin tutunabileceği coğrafyayı değiştiriyor. Bu değişimin en somut göstergelerinden biri dang humması vakalarındaki artış olarak gösteriliyor. WHO'nun açıkladığı rakamlara göre 2023'te 6,5 milyon olan küresel dang vakası sayısı, 2024'te 14,6 milyona çıkarak rekor kırdı.
Mosqitter, bu tabloya karşı mücadelenin yalnızca sivrisinekleri öldürmeye odaklanmaması gerektiğini savunuyor. Şirket, popülasyonun büyümesini kaynağında sınırlamaya yönelik bir yaklaşım benimsiyor. Bu yaklaşımın temelinde dişi sivrisineklerin biyolojisi yer alıyor. Yalnızca dişi sivrisinekler ısırıyor ve yumurtlamadan önce kana ihtiyaç duyuyor. Dişi sivrisinekler yaklaşık üç haftalık döngüde, her seferinde tipik olarak 100 ila 200 yumurta bırakıyor.

Kimyasal İçermeyen Tuzaklardan Yapay Zeka Ağına​

Mosqitter, Ar-Ge çalışmalarına 2019 yılında Ukrayna'da başladı ve 2021 yılında ticari faaliyetlerini başlattı. Şirket, 2021 yılını resmi pazara çıkış yılı olarak kabul ediyor. Başlangıçta sivrisinek davranışlarını inceleyen girişim, dişi sivrisineğin yumurtlamak üzere olduğu noktada yakalanması halinde popülasyon artışının önlenebileceği fikrinden yola çıktı. Romanova, bu fırsatı şu sözlerle anlattı: “Dişi sivrisineği yumurtlamak üzere olduğu noktada yakalayabilirsek, sivrisinek popülasyonunu potansiyel olarak azaltabileceğimizi ve büyümesini önleyebileceğimizi gördük.”
Bu hedef doğrultusunda şirket, insanı taklit eden unsurları bir araya getiren kimyasal içermeyen cihazlar geliştirdi. Cihazlar, insan derisi sıcaklığına benzer ısı, insan cilt kokusunu taklit eden koku ve ışık gibi unsurları birleştiriyor. Şirketin en üst seviye ürünü olan Grand modelinde ise insan nefesini taklit etmek için CO2 de kullanılıyor. Mosqitter, bu hafta San Francisco şehir merkezinde düzenlenen TechCrunch Startup Battlefield yarışması kapsamında çarşamba günü sunum yapan girişimler arasında yer alıyor.
Şirketin mevcut ürün portföyü iki cihaz üzerine kurulu. Mosqitter Grand, daha geniş alanlar ve kamusal alanlar için tasarlanan amiral ürün olarak konumlanıyor. Mosqitter Mini ise daha küçük konut alanlarını hedefliyor ve aynı zamanda taşınabilir bir izleme cihazı olarak da konuşlandırılabiliyor.

Yapay Zeka Sivrisinekleri Nasıl Tanımlıyor?​

Mosqitter, cihazlarının yakaladığı sivrisinekleri tanımlamak için yapay zeka kullanıyor. Romanova'nın TechCrunch'a verdiği bilgiye göre şirketin bilgisayarlı görü sistemi, türler arasında ayrım yapmak için biyolojik özellikleri analiz ediyor. Tanımlama süreci üç aşamalı bir doğrulama içeriyor. Mosqitter, bir sivrisineğin görüntüsünü sinir ağı üzerinden çalıştırıyor, sonucu harici veri kümeleriyle karşılaştırıyor ve bulguları entomologlara doğrulatıyor. Ardından bu değerlendirmelerin ne ölçüde örtüştüğüne dayanarak bir güven skoru atıyor.
Romanova bu sistemi “Bunu bir davayı analiz eden ve bir karar üreten üç yargıç gibi düşünebilirsiniz” sözleriyle tanımladı. Şirket ayrıca hava durumu, rüzgar ve nem gibi çevresel verileri de sistemine besliyor. Mosqitter, daha fazla veri topladıkça bu girdileri sivrisinek popülasyonlarındaki değişimleri ve potansiyel sağlık risklerini tahmin etmek için kullanmayı planladığını belirtiyor.

Febris İzleme Sistemi ve Kurumsal Hedef Kitle​

Girişim, önümüzdeki ay Febris Monitoring System'i resmi olarak tanıtmayı planlıyor. Bu sistem, sivrisinek popülasyonlarını izlemek ve sivrisinek kaynaklı hastalıkların potansiyel yayılımını değerlendirmek için bir veri katmanı ekleyecek. Romanova, sistemin işlevine ilişkin önemli bir ayrımı vurguladı: “Febris'in hastalık teşhisi koymadığını anlamak çok önemli. Belirli bir sivrisineğin dang taşıdığını kesin olarak söyleyemeyiz. Söyleyebileceğimiz şey, belirli bir sivrisinek türünün mevcut olduğu ve bunu bilmenin, o türün bulaştırabileceği hastalıklarla ilişkili potansiyel riskin arttığına işaret edebileceğidir.”
Donanım ürünlerinden farklı olarak Febris, kurumsal müşterileri hedefliyor. Hedef kitle arasında hükümetler, halk sağlığı ve sivrisinek kontrol ajansları, havalimanları, belediyeler ve sürekli sivrisinek izlemeye ihtiyaç duyan üniversiteler bulunuyor. Şirketin operasyonlardan sorumlu yöneticisi ve kurucu ortağı Olga Diachuk, Mosqitter'ın küresel ölçekte B2B ortakları aradığını, özellikle yerleşik satış ağlarına ve hükümetler ile perakendecilerle ilişkilere sahip distribütörlere odaklandığını söyledi.
Uluslararası seyahatlerin diğer bölgelerden sivrisinekleri ve sivrisinek kaynaklı hastalıkları getirebilmesi, sürekli izleme ihtiyacını öne çıkarıyor. Mosqitter, bu ihtiyaca yönelik olarak Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı ile birlikte Febris'i Heathrow ve Gatwick havalimanları da dahil olmak üzere çeşitli noktalarda konuşlandırmak için çalışıyor. Romanova, “Febris Monitoring System ile bu iş kolunun önemli ölçüde büyüyebileceğini düşünüyoruz çünkü hükümetler sivrisinek gözetim verilerinin önemli alıcıları” dedi.

Küresel Yayılım, Satış Modeli ve Gelir Hedefi​

Mosqitter, dang yükünün yüksek olduğu Brezilya'yı genişleme örneklerinden biri olarak gösteriyor. Kurucuların aktardığına göre şirket, Brezilya'da yerel üretim ve satış operasyonları kurdu. Girişim, ABD, Yunanistan, Hindistan, Ukrayna ve Nijerya'yı da kilit pazarlar olarak görüyor ve her birinde farklı bir satış yaklaşımı izliyor. Yunanistan'da uzun süredir faaliyet gösteren bir haşere kontrol şirketiyle çalışırken, ABD'de Mini cihazını doğrudan Amazon ve kendi web sitesi üzerinden tüketiciye satıyor.
Fiyatlandırma ve gelir modeline ilişkin bilgiler de kaynakta yer aldı. Mosqitter Mini perakende fiyatı 199 dolar, profesyonel Grand sistemi ise 1.999 dolar olarak satılıyor. Şirket, donanım satışlarından gelir elde ederken, Febris izleme, gösterge panoları, analitik ve veri hizmetleri üzerinden tekrarlayan gelir akışı ekliyor. Romanova, Mosqitter'ın 2026 yılında 1 milyon dolardan fazla gelir elde etme yolunda olduğunu söyledi. Febris'ten elde edilen gelirin yalnızca yakın zamanda gelmeye başladığını belirten Romanova, şirketin şu anda teklif verdiği sözleşmelerin değerine dayanarak veri işinin gelecek yıl 3,5 milyon dolardan fazla getirebileceğini öngördüğünü aktardı.
Finansman tarafında Mosqitter, iki dilim halinde 5 milyon dolarlık bir yatırım turu topluyor. Turun ilk dilimi 1 milyon dolar, ardından 4 milyon dolarlık ikinci dilim geliyor. Girişim, bu bölünmenin Febris Monitoring System ile ulaşmayı planladığı kilometre taşlarına bağlı olduğunu belirtti. Mosqitter bugüne kadar 1,9 milyon dolar yatırım aldı. İsmin hikayesine de değinen kurucu ortak Olga Diachuk, çoğu kişinin varsaydığının aksine “Mosqitter” adının “mosquito” ve “quitter” kelimelerinin birleşimi olmadığını, “mosquito” ve “eater” kelimelerinden oluştuğunu, bunun da şirket öncelikli olarak sivrisinek yakalamaya odaklandığında daha anlamlı olduğunu söyledi.

Sıkça Sorulan Sorular​

Mosqitter cihazları sivrisinekleri nasıl yakalıyor?​

Cihazlar kimyasal içermiyor ve dişi sivrisinekleri insanı taklit eden unsurlarla cezbediyor. Isı, insan cilt kokusunu taklit eden koku ve ışık bir arada kullanılıyor, Grand modelinde buna insan nefesini taklit eden CO2 de ekleniyor. Amaç, yumurtlamak üzere olan dişi sivrisineği yakalayarak popülasyon artışını sınırlamak.

Yapay zeka sistemi sivrisinek türlerini nasıl ayırt ediyor?​

Şirketin bilgisayarlı görü sistemi biyolojik özellikleri analiz ediyor. Bir görüntü sinir ağından geçiriliyor, harici veri kümeleriyle karşılaştırılıyor ve entomologlar tarafından doğrulanıyor. Bu üç değerlendirmenin uyumuna göre bir güven skoru atanıyor.

Febris Monitoring System nedir ve hastalık teşhisi koyuyor mu?​

Febris, önümüzdeki ay resmi olarak tanıtılması planlanan ve sivrisinek popülasyonlarını izleyip hastalıkların potansiyel yayılımını değerlendiren bir veri katmanıdır. Şirketin açıklamasına göre Febris hastalık teşhisi koymaz, yalnızca belirli bir türün varlığını ve o türün taşıyabileceği hastalıklarla ilişkili potansiyel risk artışını gösterir.

Mosqitter cihazları nerelerde kullanılıyor ve fiyatları ne kadar?​

Şirketin beş kıtada 5 binden fazla cihazı bulunuyor. Grand modeli geniş alanlar ve kamusal alanlar, Mini modeli ise küçük konut alanları ve taşınabilir izleme için tasarlandı. Mini 199 dolar, Grand 1.999 dolardan satılıyor. Brezilya, ABD, Yunanistan, Hindistan, Ukrayna ve Nijerya kilit pazarlar arasında sayılıyor.

Mosqitter'ın gelir hedefi ve yatırım planı nedir?​

Şirket 2026'da 1 milyon dolardan fazla gelir elde etme yolunda olduğunu, Febris veri işinin ise teklif verilen sözleşmelere dayanarak gelecek yıl 3,5 milyon dolardan fazla getirebileceğini öngördüğünü açıkladı. Bugüne kadar 1,9 milyon dolar toplayan girişim, Febris kilometre taşlarına bağlı olarak 1 milyon ve ardından 4 milyon dolarlık iki dilim halinde toplam 5 milyon dolarlık tur topluyor.