Musk, Hindistan'da Starlink'in önünün neden açılmadığını Ambani'ye bağladı

Elon Musk, Starlink'in Hindistan pazarına girişini engelleyen düzenleyici gecikmeleri ülkenin iş dünyasının en güçlü isimlerinden biri olan Mukesh Ambani'ye bağladı. Musk, X platformunda yaptığı paylaşımlarda önce isimsiz "oligarkları" suçladı, ardından doğrudan Reliance Industries'in yönetim kurulu başkanına yönelik "Ambani, Hindistan'ın gerçek patronu mu?" sorusunu kamuoyuna fırlattı. Hindistan hükümeti ise bu iddiaları reddederek düzenleyici sürecin tüm uydu operatörleri için eşit biçimde işlediğini açıkladı.

Musk'ın İddiaları ve Hükümetin Yanıtı​

Musk, bir Çarşamba günü yaptığı paylaşımda isimsiz "oligarkların" Starlink'in Hindistan'a girişini engellediğini öne sürdü ve bunu ülke üzerindeki "tekelci boğma" girişimi olarak nitelendirdi. Herhangi bir isim vermeden ve kanıt sunmadan yapılan bu suçlamayı "Hindistan halkına karşı işlenmiş bir suç" olarak tanımladı. Starlink'in uygun fiyatlı ve yüksek hızlı internet sunarak erişim sorunu yaşayan kesimlere ulaşabileceğini de ekledi.
Hindistan Haberleşme Bakanlığı aynı gün içinde bu iddialara yanıt verdi. Bakanlık, uydu haberleşmesine yönelik düzenleyici çerçevenin "adil ve ayrımcı olmayan" bir yapıda olduğunu belirtti. Açıklamada Starlink ile lisanslı diğer iki uydu operatörünün "büyük ölçüde aynı düzenleyici aşamada" bulunduğu vurgulandı. Bakanlık ayrıca her üç şirketin de uyduların sinyal iletiminde kullandığı radyo frekansları olan spektrum tahsisi için başvurabilmeden önce tamamlanması zorunlu güvenlik değerlendirmelerinden geçtiğini açıkladı.
Musk ertesi gün bir adım daha ileri giderek Reliance Industries'in başkanı Mukesh Ambani'yi doğrudan hedef aldı. "Ambani, Hindistan'ın gerçek patronu mu?" diye soran Musk, Starlink'in Hindistan düzenlemelerine uymak için yıllarca çaba harcadığını ancak hâlâ lisans alamadığını da vurguladı.

Beş Yıllık Giriş Mücadelesi​

Starlink, Hindistan pazarına girme çabalarını beş yılı aşkın bir süre önce başlattı. Bir milyarı aşkın internet abonesiyle dünyanın en büyük pazarlarından biri olan Hindistan'da SpaceX, 2021 yılında ilk girişimini gerçekleştirdi. Ancak Hindistan hükümeti, şirketin gerekli lisansları almadan ekipman ön siparişi aldığını tespit edince SpaceX 2022'nin başında tüm ön sipariş bedellerini iade etmek zorunda kaldı.
Sonraki yıllarda şirket kritik düzenleyici onayları almayı başardı ve geçen yıl Hindistan'ın iki büyük telekom devi Reliance Jio ve Bharti Airtel ile dağıtım ortaklığı kurdu. SpaceX ayrıca yerel bir operasyon ekibi oluşturarak eski Payoneer yöneticisi Prabhakar Jayakumar'ı Aralık ayında Hindistan operasyonlarının başına getirdi. Buna karşın ticari hizmet başlatmak hâlâ mümkün olmadı.
Starlink'in Hindistan'daki altyapı hazırlıkları ise oldukça ilerlemiş durumda. Şirket, uyduları internete bağlayan yer istasyonlarından 20'den fazlasını kurduğunu ve yüzlerce anteni konuşlandırdığını açıkladı. SpaceX ayrıca operasyonlarını Hindistan'ın düzenleyici, güvenlik ve veri egemenliği gerekliliklerine göre uyarladığını da belirtti.

Spektrum Anlaşmazlığı ve Rakip Hizmetler​

Starlink'in Hindistan girişi, yalnızca lisans süreciyle değil, spektrum tahsisi konusundaki derin görüş ayrılıklarıyla da gölgelendi. Starlink, spektrumun idari yolla tahsis edilmesini savunurken Reliance Jio ihale yoluyla dağıtılması gerektiğini öne sürdü. İhale yöntemi, Starlink için girişi önemli ölçüde pahalılaştırabilirdi. Hindistan nihayetinde Starlink'in tercih ettiği idari tahsis yöntemini benimsedi.
Öte yandan Jio ve Airtel, Starlink'i dağıtmayı kabul etmelerine karşın kendi uydu internet hizmetlerini de geliştirmeye devam ediyor. Jio, uydu genişbant alanında SES ile iş birliği yaparken Airtel, Hindistan'da lisanslı bir diğer uydu operatörü olan Eutelsat OneWeb'in önemli bir destekçisi konumunda. Bu tablo, Starlink'in dağıtım ortaklarının aynı zamanda doğrudan rakipler olduğu karmaşık bir rekabet ortamı yaratıyor.

Starlink'in Bölgedeki Adımları ve Yönetimin Mesajları​

Musk'ın tartışmalı açıklamaları, Starlink'in Hindistan'a bağlılığını yinelediği bir dönemde geldi. Şirketin İş Operasyonları Başkan Yardımcısı Lauren Dreyer, Yeni Delhi'de düzenlenen Hindistan Mobil Kongresi'nde sahne alarak "Hindistan'a hizmet etmeye hazırız" dedi. Dreyer, Starlink'in Başbakan Narendra Modi'nin evrensel bağlantı hedefini gerçekleştirmeye katkıda bulunmak istediğini de vurguladı. SpaceX ayrıca uydu ağını Hindistan'ın karasal telekom altyapısının rakibi değil, tamamlayıcısı olarak konumlandırıyor.
Hindistan'da hizmet başlatma tarihi belirsizliğini korurken SpaceX, komşu ülkede somut bir adım attı. Şirket bu hafta, sıradan telefonları uydulara bağlayan Starlink Mobile hizmetini Bangladeş'te başlattı. Starlink, Hindistan Haberleşme Bakanlığı, Reliance Jio ve Bharti Airtel, yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.

Sıkça Sorulan Sorular​

Elon Musk, Mukesh Ambani hakkında ne iddia etti?​

Musk, X platformunda "Ambani, Hindistan'ın gerçek patronu mu?" sorusunu yöneltti. Bu soruyu, Starlink'in Hindistan düzenlemelerine uymak için yıllarca çaba harcadığını ancak hâlâ lisans alamadığını belirttiği bir paylaşımın ardından sordu. Musk daha önce de isimsiz "oligarkların" Starlink'in girişini engellediğini öne sürmüş, ancak herhangi bir isim vermemiş ya da kanıt sunmamıştı.

Hindistan hükümeti bu iddialara nasıl yanıt verdi?​

Hindistan Haberleşme Bakanlığı, uydu haberleşmesine yönelik düzenleyici çerçevenin "adil ve ayrımcı olmayan" bir yapıda işlediğini açıkladı. Bakanlık, Starlink ile diğer iki lisanslı uydu operatörünün büyük ölçüde aynı düzenleyici aşamada bulunduğunu ve üç şirketin de spektrum başvurusu yapabilmeden önce güvenlik değerlendirmelerini tamamlaması gerektiğini belirtti.

Starlink, Hindistan'a girmeye ne zaman ilk kez çalıştı?​

SpaceX, Starlink'i Hindistan'da 2021 yılında piyasaya sürmeye çalıştı. Ancak şirket, gerekli lisansları almadan ön sipariş topladığı gerekçesiyle Hindistan hükümeti tarafından uyarıldı ve 2022'nin başında tüm ön sipariş bedellerini iade etmek zorunda kaldı.

Starlink ile Reliance Jio arasındaki spektrum anlaşmazlığı nasıl sonuçlandı?​

Starlink, uydu spektrumunun ihale yerine idari yolla tahsis edilmesini savunurken Reliance Jio ihale yapılması gerektiğini öne sürdü. Hindistan hükümeti nihayetinde Starlink'in tercih ettiği idari tahsis yöntemini benimsedi.

Starlink, Hindistan'da henüz hizmet başlatamamışken bölgede ne gibi adımlar attı?​

SpaceX bu hafta, sıradan telefonları uydulara bağlayan Starlink Mobile hizmetini komşu ülke Bangladeş'te başlattı. Hindistan'da ise şirket 20'den fazla yer istasyonu ve yüzlerce anten kurmuş olup Prabhakar Jayakumar liderliğinde yerel bir operasyon ekibi oluşturdu; ancak ticari hizmet başlatma tarihi henüz netlik kazanmadı.