Kurumsal egemenliğin 2027'de şirketlerin faaliyet izni, pazara giriş ve yapay zeka ajanlarını üretime alma hakkı için harcanan bir para birimine dönüşeceği öngörülüyor. EnterpriseDB (EDB) CTO'su Max Romanenko'nun VentureBeat'te yayımlanan sponsorlu değerlendirmesine göre, MIT'nin Mayıs 2025 tarihli araştırması ve ThinkerMedia'nın Eylül 2026'da ABD, Almanya ve Hindistan'da 300 yöneticiyle yaptığı anket ile 600 katılımcılı Enterprise Data & AI Survey verileri, egemenliğin tek bir ekonomik gerekçeden altı başlığa yayıldığını ve 2027'de veri mimarisi, yönetişim ile yapay zeka altyapısının kurumsal yığını tanımlayacağını gösteriyor.
Değerlendirme, 2027'ye ilişkin tüm öngörülerin tek bir yayda birleştiğini ve her CIO'nun yönetim kurulu tarafından egemenlik sorusuyla karşı karşıya kalacağını belirtiyor. Kaynakta yer alan verilere göre, egemenliğin platform, yönetilen işletim sistemi, ekonomi ve insan kaynağı olmak üzere dört katmanda ele alınması gerekiyor.
Tablo bir yılda değişti. Eylül 2026'da ABD, Almanya ve Hindistan'da 300 yöneticiyle yapılan araştırmada katılımcıların yüzde 72'si egemenliğin 12 ay öncesine göre daha önemli hale geldiğini söyledi. Neden sorusuna verilen altı yanıt birbirine beş puan içinde yakın çıktı: regülasyon, jeopolitik, iş sürekliliği, veri gizliliği, siber güvenlik ve başka ülkelerdeki teknoloji sağlayıcılarına bağımlılık. Tek neden altıya çıktı. Değerlendirmede bu durum bir trend değil, ortak dolaşımda standart bir değişim aracı olarak tanımlanıyor. Performans onu değerli kıldı, siyaset ve güç ise likit hale getirdi.
2027'de egemenlik sahip olunan bir durum olmaktan çıkıp harcanan bir şeye dönüşüyor; faaliyet izni için, ajanları üretimde çalıştırmak için ve pazarlara girmek için kullanılıyor. Avrupa'nın egemen bulut harcamalarında ilk kez Kuzey Amerika'yı geride bırakması bekleniyor; 110 milyar dolarlık pazar içinde Avrupa 23 milyar dolar, Kuzey Amerika 21 milyar dolar harcayacak. AB, AI Act kapsamındaki katı kurallarını Aralık 2027'ye erteledi, ancak alıcılar düzenleyicilerden daha hızlı hareket ediyor.
Bu tablo bir sahiplik boşluğu yaratıyor. CISO çevre güvenliğinden, CDO veriden, CIO altyapıdan, hukuk müşaviri ise regülasyondan sorumlu. Egemenlik ise dördünü aynı anda kapsadığı için hiçbirine ait değil. Yüzde 72 egemenliğin daha önemli olduğunu söylerken, yalnızca yüzde 30 yönetişimin varsayılan olarak yerleşik olduğunu belirtiyor. Bu nedenle 2027'de chief sovereignty officer unvanının ortaya çıkması ve egemenliğin yönetim kurulu gündeminde ESG'nin yerini alarak bir ölçüm, bir rapor ve bir sorumlusunun olması bekleniyor.
Aynı mantık verinin kendisi için de geçerli. İşlemsel, analitik ve yapay zeka iş yüklerini üç ayrı yerde tutmak, üç ayrı ev sahibi olup üç buzdolabı doldurmaya benzetiliyor ve bunun yalnızca Büyük Britanya Kralı için mantıklı olabileceği ifade ediliyor. Şirketlerin onda yedisi verilerini, yapay zekalarını ve ajanlarını parçalı veya hala konsolidasyon aşamasında olarak tanımlıyor; neredeyse tamamı bu durumun üç yıl içinde tersine dönmesini bekliyor.
Çıkarım maliyetinin 280 kat ucuzladığı, ancak veriyi çıkarımın olduğu yere taşımanın ucuzlamadığı vurgulanıyor. Bu nedenle öneri, zekayı verinin olduğu yere taşımak, veriyi yaşadığı yerde temizlemek ve tek bir soru sormak: tek bir kontrol düzleminde birleşik miyiz?
Yöneticiler yığını kendiliğinden ikiye ayırıyor: veri yetenekleri platform, her yerde dağıtım ve açıklık ise işletim sistemi olarak görülüyor. Değerlendirmede her iki katmana da sahip olunması gerektiği, birine sahip olmadan diğerine sahip olunamayacağı vurgulanıyor.
Ajanların olay sonrası bir kapatma anahtarı ile kontrol edilemeyeceği belirtiliyor. 7/24/365 çalışan bir milyar ajan, mikro cerrahlar gibi çalışırken bağlamsal kuralların veri katmanına, anın içine gömülü olduğu doğru açma anahtarı ile yönetilmesi gerekiyor. Şirketlerin üçte biri platformdan ayrılmanın yeniden mimari anlamına geldiğini söylerken, yönetişim hala planlama aşamasında olarak tanımlanıyor. Başka bir deyişle betonu dökmek kolay, onu taşımak ise değil. Yönetişim ve taşınabilirliğin birlikte seçilmesi gerektiği, aksi halde hiçbirine sahip olunamayacağı ifade ediliyor. Veritabanlarının yüzde 80'i ajanlar tarafından oluşturulduğunda mühendisin editöre dönüşeceği öngörülüyor.
Yapay zeka harcamaları 4 trilyon dolara yaklaşıyor. Buna rağmen ajan tabanlı projelerin yüzde 40'ı başarısız oluyor. Sorunun para değil üretim olduğu, yapay zekanın yalnızca getirinin sayılabildiği yerde devreye alındığı vurgulanıyor. Ajanlar uygulamalara değil veriye ihtiyaç duyduğu için SaaS kalemi küçülürken, onun yerine bir egemenlik kaleminin ortaya çıkması bekleniyor.
İnsan kaynağı tarafında giriş seviyesi basamağın koparıldığı, en iyi yapay zeka yeteneklerinin strateji gelmeden ayrıldığı belirtiliyor. En değerli insan becerisinin ajanların çalıştırdığı yetenekleri oluşturmak olduğu ifade ediliyor. Komutların daktilo, yeteneklerin ise matbaa olduğu benzetmesi yapılıyor. Modelin kiralandığı, yetenek kütüphanesinin ise sahip olunan ve verinin bulunduğu yerde yaşayan bir varlık olduğu vurgulanıyor.
Değerlendirme, bir chief sovereignty officer'a veya egemenlik planına sahip olup olunmadığı sorusuyla kapanıyor ve 2027'de dünyanın sahip olunmayan bir para birimini harcayacağı uyarısını yapıyor. Kaynaklar arasında MIT Sovereignty Matters (Mayıs 2025), ThinkerMedia Enterprise Data & AI Survey n=600 (Eylül 2026), Gartner, Goldman Sachs ve IEA gösteriliyor.
Değerlendirme, 2027'ye ilişkin tüm öngörülerin tek bir yayda birleştiğini ve her CIO'nun yönetim kurulu tarafından egemenlik sorusuyla karşı karşıya kalacağını belirtiyor. Kaynakta yer alan verilere göre, egemenliğin platform, yönetilen işletim sistemi, ekonomi ve insan kaynağı olmak üzere dört katmanda ele alınması gerekiyor.
Egemenlik Neden Para Birimine Dönüştü
Bir yıl önce egemenliğin tek bir nedeni vardı. MIT'nin Mayıs 2025'te yayımlanan Sovereignty Matters araştırmasına göre kurumsal liderlerin yüzde 23'ü kavramı anlıyor, yüzde 13'ü ise bunu performansı artırmak için kullanıyordu. Bu yüzde 13'lük kesim, diğerlerine göre beş kat getiri elde ediyordu. O dönemde itici güç ekonomiydi, siyaset neredeyse listede yoktu.Tablo bir yılda değişti. Eylül 2026'da ABD, Almanya ve Hindistan'da 300 yöneticiyle yapılan araştırmada katılımcıların yüzde 72'si egemenliğin 12 ay öncesine göre daha önemli hale geldiğini söyledi. Neden sorusuna verilen altı yanıt birbirine beş puan içinde yakın çıktı: regülasyon, jeopolitik, iş sürekliliği, veri gizliliği, siber güvenlik ve başka ülkelerdeki teknoloji sağlayıcılarına bağımlılık. Tek neden altıya çıktı. Değerlendirmede bu durum bir trend değil, ortak dolaşımda standart bir değişim aracı olarak tanımlanıyor. Performans onu değerli kıldı, siyaset ve güç ise likit hale getirdi.
2027'de egemenlik sahip olunan bir durum olmaktan çıkıp harcanan bir şeye dönüşüyor; faaliyet izni için, ajanları üretimde çalıştırmak için ve pazarlara girmek için kullanılıyor. Avrupa'nın egemen bulut harcamalarında ilk kez Kuzey Amerika'yı geride bırakması bekleniyor; 110 milyar dolarlık pazar içinde Avrupa 23 milyar dolar, Kuzey Amerika 21 milyar dolar harcayacak. AB, AI Act kapsamındaki katı kurallarını Aralık 2027'ye erteledi, ancak alıcılar düzenleyicilerden daha hızlı hareket ediyor.
Bu tablo bir sahiplik boşluğu yaratıyor. CISO çevre güvenliğinden, CDO veriden, CIO altyapıdan, hukuk müşaviri ise regülasyondan sorumlu. Egemenlik ise dördünü aynı anda kapsadığı için hiçbirine ait değil. Yüzde 72 egemenliğin daha önemli olduğunu söylerken, yalnızca yüzde 30 yönetişimin varsayılan olarak yerleşik olduğunu belirtiyor. Bu nedenle 2027'de chief sovereignty officer unvanının ortaya çıkması ve egemenliğin yönetim kurulu gündeminde ESG'nin yerini alarak bir ölçüm, bir rapor ve bir sorumlusunun olması bekleniyor.
Platform Postgres Oldu, Veri Tek Evde Toplanıyor
Şirketlerin ne çalıştırdığına bakıldığında tablo son yirmi yılı andırıyor, ancak yöneticilere bir sonraki tercihlerinin ne olacağı sorulduğunda manzara dramatik biçimde değişiyor. ThinkerMedia'nın Eylül 2026'da yaptığı küresel araştırmaya göre Postgres yüzde 63 ile en yakın rakibine 19 puan fark atıyor, Oracle ise yüzde 19'a geriliyor. Değerlendirmeye göre motor belli oldu; 2027 mücadelesi ise yerleşik olana karşı sonradan eklenenler arasında yaşanacak. Vektör, yönetişim, ajan bağlamı ve egemenliğin motora gömülü mü yoksa etrafına sonradan mı eklendiği belirleyici olacak.Aynı mantık verinin kendisi için de geçerli. İşlemsel, analitik ve yapay zeka iş yüklerini üç ayrı yerde tutmak, üç ayrı ev sahibi olup üç buzdolabı doldurmaya benzetiliyor ve bunun yalnızca Büyük Britanya Kralı için mantıklı olabileceği ifade ediliyor. Şirketlerin onda yedisi verilerini, yapay zekalarını ve ajanlarını parçalı veya hala konsolidasyon aşamasında olarak tanımlıyor; neredeyse tamamı bu durumun üç yıl içinde tersine dönmesini bekliyor.
Çıkarım maliyetinin 280 kat ucuzladığı, ancak veriyi çıkarımın olduğu yere taşımanın ucuzlamadığı vurgulanıyor. Bu nedenle öneri, zekayı verinin olduğu yere taşımak, veriyi yaşadığı yerde temizlemek ve tek bir soru sormak: tek bir kontrol düzleminde birleşik miyiz?
Yapay Zeka İşletim Sistemi ve Doğru Açma Anahtarı
Ajan tabanlı bir şirketi yönetmek, NFL'de koçluk yapmaya benzetiliyor: karar başına 25 ila 40 saniye, çoğu oyunun başarısız olması ve sürekli öğrenme. Bunun bir araç koleksiyonu üzerinde yapılamayacağı belirtiliyor. Bugün yalnızca yüzde 44'ü bir Yapay Zeka İşletim Sistemini kritik olarak nitelendirirken, yüzde 86'sı üç yıl içinde kritik olmasını bekliyor. Bu, araştırmadaki en hızlı yükselen fikir olarak öne çıkıyor.Yöneticiler yığını kendiliğinden ikiye ayırıyor: veri yetenekleri platform, her yerde dağıtım ve açıklık ise işletim sistemi olarak görülüyor. Değerlendirmede her iki katmana da sahip olunması gerektiği, birine sahip olmadan diğerine sahip olunamayacağı vurgulanıyor.
Ajanların olay sonrası bir kapatma anahtarı ile kontrol edilemeyeceği belirtiliyor. 7/24/365 çalışan bir milyar ajan, mikro cerrahlar gibi çalışırken bağlamsal kuralların veri katmanına, anın içine gömülü olduğu doğru açma anahtarı ile yönetilmesi gerekiyor. Şirketlerin üçte biri platformdan ayrılmanın yeniden mimari anlamına geldiğini söylerken, yönetişim hala planlama aşamasında olarak tanımlanıyor. Başka bir deyişle betonu dökmek kolay, onu taşımak ise değil. Yönetişim ve taşınabilirliğin birlikte seçilmesi gerektiği, aksi halde hiçbirine sahip olunamayacağı ifade ediliyor. Veritabanlarının yüzde 80'i ajanlar tarafından oluşturulduğunda mühendisin editöre dönüşeceği öngörülüyor.
Ekonomi, İnsan Kaynağı ve Borçla Büyüyen Altyapı
Altyapı kurulumu borçla finanse ediliyor: bir trilyon dolarlık sermaye harcaması, üçte biri krediyle, on yıllık tahvil getirisi yüzde 5'e yakınken gerçekleşiyor. Kıt kaynağın modeller değil bellek olduğu belirtiliyor. Bir raf 65 evin gücünü çekiyor ve her beş yapay zeka veri merkezinden ikisi kısıtlarla karşı karşıya.Yapay zeka harcamaları 4 trilyon dolara yaklaşıyor. Buna rağmen ajan tabanlı projelerin yüzde 40'ı başarısız oluyor. Sorunun para değil üretim olduğu, yapay zekanın yalnızca getirinin sayılabildiği yerde devreye alındığı vurgulanıyor. Ajanlar uygulamalara değil veriye ihtiyaç duyduğu için SaaS kalemi küçülürken, onun yerine bir egemenlik kaleminin ortaya çıkması bekleniyor.
İnsan kaynağı tarafında giriş seviyesi basamağın koparıldığı, en iyi yapay zeka yeteneklerinin strateji gelmeden ayrıldığı belirtiliyor. En değerli insan becerisinin ajanların çalıştırdığı yetenekleri oluşturmak olduğu ifade ediliyor. Komutların daktilo, yeteneklerin ise matbaa olduğu benzetmesi yapılıyor. Modelin kiralandığı, yetenek kütüphanesinin ise sahip olunan ve verinin bulunduğu yerde yaşayan bir varlık olduğu vurgulanıyor.
Değerlendirme, bir chief sovereignty officer'a veya egemenlik planına sahip olup olunmadığı sorusuyla kapanıyor ve 2027'de dünyanın sahip olunmayan bir para birimini harcayacağı uyarısını yapıyor. Kaynaklar arasında MIT Sovereignty Matters (Mayıs 2025), ThinkerMedia Enterprise Data & AI Survey n=600 (Eylül 2026), Gartner, Goldman Sachs ve IEA gösteriliyor.
Siber Güvenlik
Siber Güvenlik
Siber Güvenlik
Yorumlar (0)
Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.