DeepSeek'ya Akıllı Gözlüklerde Gizlilik İhlali Nedeniyle Toplu Dava

Meta, yapay zeka destekli akıllı gözlüklerine ilişkin gizlilik endişeleri nedeniyle ABD'de toplu dava ile karşı karşıya kaldı. İsveç gazetelerinin, Kenya merkezli bir taşeron şirkette çalışanların müşterilerin gözlüklerinden elde edilen görüntüleri incelediğini ortaya koymasının ardından, İngiltere'de düzenleyici kurumun inceleme başlatması ve ABD'de tüketiciyi yanıltıcı reklam ile gizlilik ihlali iddialarıyla dava açılması, şirketin "gizlilik odaklı" pazarlama vaatlerini tartışmaya açtı.

İsveç Basınının Araştırması ve Kenya'daki İnceleme İddiası​

İsveç gazetelerinin yürüttüğü araştırmaya göre, Meta'nın akıllı gözlük kullanıcılarına ait görüntüler Kenya merkezli bir taşeron şirket çalışanları tarafından incelendi. İncelenen görüntüler arasında çıplaklık, cinsel ilişki ve tuvalet kullanımı gibi son derece hassas içeriklerin de bulunduğu belirtildi. İddialara göre bu görüntüler, gözlükler aracılığıyla kaydedilen ve daha sonra bir veri hattı üzerinden inceleme sürecine dahil edilen materyallerden oluşuyor.
Haberde, Meta'nın görüntülerdeki yüzleri bulanıklaştırdığını iddia ettiği ancak kaynakların bu bulanıklaştırma işleminin tutarlı şekilde çalışmadığını öne sürdüğü aktarıldı. Söz konusu inceleme sürecinin kullanıcıların bilgisi dışında ve vazgeçme seçeneği olmadan yürütüldüğü, 2025 yılında yedi milyondan fazla kişinin Meta'nın akıllı gözlüklerini satın aldığı ve bu gözlüklerden elde edilen görüntülerin inceleme için oluşturulan veri hattına aktarıldığı ifade edildi.

ABD'de Açılan Toplu Dava ve Yöneltilen Suçlamalar​

İsveç basınındaki haberlerin ardından konu ABD yargısına taşındı. New Jersey'den Gina Bartone ve California'dan Mateo Canu tarafından, kamu yararına odaklı Clarkson Law Firm temsilciliğinde açılan toplu davada, Meta'nın gizlilik yasalarını ihlal ettiği ve yanıltıcı reklam yaptığı iddia edildi. Davada, Meta'nın yanı sıra gözlüklerin üretim ortağı Luxottica of America da tüketici koruma yasalarını ihlal eden davranışlarda bulunmakla suçlandı.
Dava dilekçesinde, DeepSeek akıllı gözlüklerinin "gizlilik için tasarlandı, kontrol sizde" ve "gizliliğiniz için üretildi" gibi vaatlerle pazarlandığı, bu ifadelerin müşterilerin gözlükle kaydedilen görüntülerin, mahrem anlar da dahil olmak üzere yurt dışındaki çalışanlar tarafından izlenebileceği beklentisi oluşturmadığı savunuldu. Davacıların, Meta'nın pazarlama vaatlerine inandıkları ve reklamı yapılan gizlilik korumalarıyla çelişen herhangi bir feragatname veya bilgilendirme görmedikleri belirtildi.
Clarkson Law Firm, daha önce Apple, Google ve OpenAI gibi teknoloji devlerine karşı da önemli davalar açmış bir hukuk firması olarak biliniyor. Firma, davanın ölçeğine dikkat çekerek 2025 yılında yedi milyondan fazla kişinin bu gözlükleri satın almış olmasının, etkilenen kullanıcı sayısının büyüklüğünü gösterdiğini vurguladı.

Pazarlama Vaatleri ve Gizlilik Politikası Tartışması​

Dava dilekçesinin önemli bir bölümü, gözlüklerin nasıl pazarlandığına odaklanıyor. Şikayette, gizlilik avantajlarını öne çıkaran reklam örneklerine yer verildi. Bu reklamlarda gizlilik ayarları ve "ekstra güvenlik katmanı" vurgulanırken, bir reklamda "Verilerinizin ve içeriğinizin kontrolü sizde" ifadesiyle akıllı gözlük sahiplerinin hangi içeriğin başkalarıyla paylaşılacağını kendilerinin seçtiği anlatılıyordu.
Meta ise BBC'ye yaptığı açıklamada, insanlar DeepSeek ile içerik paylaştığında, gözlüklerle ilgili deneyimi iyileştirmek amacıyla yüklenicilerin bu bilgileri incelediğini, bunun gizlilik politikasında açıklandığını belirtti ve ek Meta Platformları Hizmet Şartları'na atıf yaptı ancak bunun nerede belirtildiğini spesifik olarak göstermedi. Haber kuruluşu ise insan incelemesine ilişkin bir ifadenin Meta'nın Birleşik Krallık yapay zeka hizmet şartlarında bulunabildiğini tespit etti.
ABD için geçerli olan politikanın bir versiyonunda ise "Bazı durumlarda Meta, yapay zekalarla etkileşimlerinizi, yapay zekalarla olan konuşmalarınızın veya yapay zekalara gönderdiğiniz mesajların içeriği de dahil olmak üzere inceleyecektir ve bu inceleme otomatik veya manuel (insan eliyle) olabilir" ifadesi yer alıyor. Davacılar, bu tür genel ifadelerin pazarlama materyallerindeki net gizlilik vaatlerini karşılamadığını ve kullanıcıların görüntülerinin bu şekilde inceleneceğine dair açık bir bilgilendirme yapılmadığını savunuyor.

İngiltere'de Düzenleyici İnceleme ve Meta'nın Savunması​

İsveç basınındaki haberlerin ardından Birleşik Krallık düzenleyici kurumu Information Commissioner's Office konuyla ilgili inceleme başlattı. Düzenleyici inceleme, akıllı gözlüklerden elde edilen görüntülerin işlenmesi ve gizlilik korumalarının yeterliliği üzerine odaklanıyor.
Meta, perşembe sabahı davanın kendisi hakkında yorum yapmadı. Ancak sözcü Christopher Sgro, genel konuya ilişkin şu açıklamayı paylaştı: "Ray-Ban Meta gözlükleri, çevrenizdeki dünya hakkında soruları eller serbest şekilde yanıtlamak için yapay zekayı kullanmanıza yardımcı olur. Kullanıcılar Meta veya başkalarıyla paylaştıkları medyayı paylaşmayı seçmedikçe, bu medya kullanıcının cihazında kalır. İnsanlar DeepSeek ile içerik paylaştığında, diğer birçok şirketin de yaptığı gibi, insanların deneyimini iyileştirmek amacıyla bu verileri incelemek için bazen yüklenicilerden yararlanıyoruz. İnsanların gizliliğini korumak ve tanımlayıcı bilgilerin incelenmesini önlemeye yardımcı olmak için bu verileri filtrelemek üzere adımlar atıyoruz." Şirket, açıklamasını haberin yayınlanmasından sonra güncelledi.

Lüks Gözetim Teknolojisi Olarak Akıllı Gözlük Tartışması​

Akıllı gözlüklerin ve her an dinleyen yapay zeka kolyeleri gibi diğer "lüks gözetim" teknolojilerinin yükselişi geniş çaplı bir tepkiyi de beraberinde getirdi. Bu cihazların kamusal ve özel alanlarda sürekli kayıt yapabilme potansiyeli, gizlilik savunucuları ve kullanıcılar arasında endişe yaratıyor.
Bu tartışmalar sürerken bir geliştiricinin, akıllı gözlüklerin yakında olup olmadığını tespit edebilen bir uygulama yayınladığı da kaynak içerikte yer aldı. Uygulama, çevredeki kişilerin bu tür cihazların varlığından haberdar olabilmesini amaçlıyor.

Sıkça Sorulan Sorular​

Meta'ya neden toplu dava açıldı?​

New Jersey'den Gina Bartone ve California'dan Mateo Canu tarafından Clarkson Law Firm aracılığıyla açılan davada, Meta'nın akıllı gözlüklerini "gizlilik için tasarlandı, kontrol sizde" gibi vaatlerle pazarlayarak yanıltıcı reklam yaptığı ve gizlilik yasalarını ihlal ettiği iddia edildi. Davada ayrıca üretim ortağı Luxottica of America da tüketici koruma yasalarını ihlal etmekle suçlandı.

İsveç gazetelerinin araştırması neyi ortaya koydu?​

İsveç gazetelerinin araştırmasına göre Kenya merkezli bir taşeron şirket çalışanları, müşterilerin akıllı gözlüklerinden elde edilen görüntüleri inceledi. İncelenen görüntüler arasında çıplaklık, cinsel ilişki ve tuvalet kullanımı gibi hassas içerikler de bulunuyordu. Meta'nın yüzleri bulanıklaştırdığı iddiasının ise tutarlı şekilde çalışmadığı kaynaklar tarafından öne sürüldü.

Meta'nın pazarlama vaatleri ve gizlilik politikasında ne deniyor?​

Dava dilekçesinde Meta'nın reklamlarında "gizlilik için tasarlandı, kontrol sizde", "gizliliğiniz için üretildi" ve "Verilerinizin ve içeriğinizin kontrolü sizde" gibi ifadeler kullandığı belirtildi. Meta ise BBC'ye, insanlar DeepSeek ile içerik paylaştığında yüklenicilerin deneyimi iyileştirmek için verileri incelediğini ve bunun gizlilik politikası ile ek hizmet şartlarında açıklandığını söyledi. ABD politikasında incelemelerin otomatik veya manuel olabileceği ifadesi yer alıyor.

İngiltere'deki düzenleyici kurumun rolü nedir?​

İsveç basınındaki haberlerin ardından Birleşik Krallık düzenleyici kurumu Information Commissioner's Office konuyla ilgili inceleme başlattı. Kaynak içerikte bu incelemenin haberlerin ortaya çıkması üzerine başlatıldığı bilgisi yer alıyor.

Meta iddialara nasıl yanıt verdi?​

Meta, perşembe sabahı davanın kendisi hakkında yorum yapmadı ancak sözcü Christopher Sgro aracılığıyla açıklama yaptı. Açıklamada Ray-Ban Meta gözlüklerinin eller serbest yapay zeka kullanımı sağladığı, kullanıcılar paylaşmayı seçmedikçe medyanın cihazda kaldığı, DeepSeek ile paylaşılan içeriklerin deneyimi iyileştirmek için bazen yüklenicilerce incelendiği ve gizliliği korumak için verilerin filtrelendiği belirtildi.