Massachusetts'te Hassas Konum Verisi Satışına Yasak Getiren Yasa Geçti

Massachusetts'te milletvekilleri, eyalet sakinlerine büyük teknoloji şirketlerinin elindeki verilerine erişme ve bu verileri sildirme hakkı tanıyan ve şirketlerin kullanıcıların hassas konum verilerini satmasını yasaklayan yeni gizlilik düzenlemesini kabul etti. Massachusetts Temsilciler Meclisi'nde perşembe günü yapılan oylamada Tüketici Veri Gizliliği Yasası 146'ya karşı 0 oyla oy birliğiyle geçti. Yasa tasarısının, eylül ayında Senato'daki 40 üyenin tamamının desteğini alan tasarı ile birleştirilerek valilik makamına gönderilmesi ve yasalaşması bekleniyor. Yasanın ne zaman imzalanacağı ise henüz net değil.
Massachusetts'in adımı, teknoloji, reklamcılık ve sosyal medya endüstrilerinde yıllardır belgelenen ihlallerin ardından Amerika Birleşik Devletleri'nde tüketici gizliliği haklarını güçlendirmeye yönelik eyalet düzeyindeki girişimlerin son halkası oldu. Dünyanın birçok büyük demokrasisinin aksine ulusal çapta bir gizlilik yasası bulunmayan ABD'de, eyaletler bu boşluğu kendi bölgelerinde geçerli olan parçalı gizlilik kurallarıyla dolduruyor.

Meclis ve Senato'da Oy Birliğiyle Kabul Edildi​

Massachusetts Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylama, tasarının yasalaşma sürecinde kritik bir eşik olarak görülüyor. Tasarı, perşembe günü 146 milletvekilinin tamamının oyunu alarak oy birliğiyle kabul edildi. Bu oylamadan aylar önce, eylül ayında Senato'daki 40 senatörün tamamı kendi hazırladıkları yasa tasarısının ilerletilmesi yönünde oy kullanmıştı.
Sürecin bir sonraki aşamasında iki meclisin kabul ettiği tasarıların Senato'da birleştirilmesi öngörülüyor. Birleştirilen metnin daha sonra eyalet valisinin ofisine gönderilmesi ve vali tarafından imzalanarak yasalaşması bekleniyor. Kaynak metinde yasanın imzalanmasının beklendiği belirtilirken, bunun ne zaman gerçekleşeceğine dair net bir tarih verilmediği ifade ediliyor.
Yerel medya kuruluşu WBUR ve Massachusetts gazetesi Lynn Journal'a göre, eyalet milletvekilleri gizliliğin Massachusetts sakinleri için temel bir hak olduğu inancıyla partiler üstü bir iş birliği yürüttü. Tasarının bu şekilde geniş bir uzlaşıyla ilerlemesi, eyalette gizlilik konusunun siyasi ayrımların ötesinde ele alındığını gösteriyor.

100 Bin Tüketici Sınırı ve Hassas Verilerin Korunması​

Yasa tasarısı yasalaşması halinde, 100 binden fazla tüketicinin kişisel verilerini işleyen veya elinde bulunduran şirketlere uygulanacak. Düzenlemenin büyük ölçüde orta ölçekli girişimlerin yanı sıra Silikon Vadisi'nin teknoloji devlerini etkilemesi bekleniyor.
Yasa, hassas bilgilerin kullanıcının açık rızası olmadan paylaşılmasını veya satılmasını engelleyecek. Hassas veriler arasında biyometrik bilgiler, sağlık verileri, genetik bilgiler ve parmak izleri gibi veriler yer alıyor. Ayrıca kullanıcıların hassas coğrafi konum verileri ile din, göçmenlik statüsü ve cinsel yönelime ilişkin diğer belirteçler de bu kapsamda korunacak.
Düzenleme, şirketlerin bu tür hassas bilgileri ancak kullanıcının açık onayı ile paylaşabilmesine veya satabilmesine izin verecek bir çerçeve oluşturuyor. Böylece eyalet sakinlerine verileri üzerinde erişim ve silme hakları tanınırken, şirketlerin veri toplama ve işleme pratiklerine de net sınırlar getirilmiş olacak.

Konum Verisi Satışı Neden Hedefte?​

İnsanların konum verilerinin toplanması ve satılması, yıllardır gizlilik tartışmalarının en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Veri simsarları uzun yıllardır, uygulama geliştiricilerinin kullanıcılarının konum verilerini satmasına dayanarak bu verileri yeniden paketleyip ödeme yapabilen herkese satıyor. Alıcılar arasında takipçiler, hükümetler ve ordular da bulunuyor.
Birçok durumda hükümetin, açık pazarda ticari olarak mevcut olan verileri satın almak için mahkeme kararı almasına gerek olmadığı belirtiliyor. Bu durum, konum verilerinin ticari olarak alınıp satılmasının yarattığı riskleri daha da görünür kılıyor.
Federal düzeyde de benzer bir yasak girişimi gündeme gelmişti. Biden yönetimi, federal düzeyde Amerikalıların hassas verilerinin satışını yasaklamaya çok yaklaşmıştı ancak Trump hükümeti daha sonra bu değişikliği rafa kaldırdı. Bu gelişme sonrası eyalet düzeyindeki düzenlemeler daha fazla önem kazandı.
Massachusetts yasası, konum verisi yasağını hem eyalet sakinlerine hem de ziyaretçilere uygulayarak eyalet genelinde konum verisi satışına fiilen genel bir yasak getirmiş olacak. Tasarının, Massachusetts'te konum verisi toplayan, paylaşan ve satan girişimler ile konum verilerini kullanarak hedefli reklam yapan reklam şirketleri üzerinde geniş bir etki yaratması bekleniyor.

ABD'de Parçalı Gizlilik Düzeni ve Tasarıya Gelen Tepkiler​

Amerika Birleşik Devletleri'nde ulusal bir gizlilik yasasının bulunmaması, eyaletlerin kendi düzenlemelerini oluşturmasına yol açtı. Massachusetts'in hamlesi de bu parçalı yapının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Eyalet, bu yasayla birlikte tüketici gizliliği haklarını güçlendiren son eyaletlerden biri oldu.
Tasarı, gizlilik grupları ve savunucuları tarafından genel olarak olumlu karşılandı. Fight for the Future savunuculuk grubunun direktörü Evan Greer, Massachusetts tasarısının "Büyük Teknoloji'nin gözetim istismarlarına karşı mücadelede önemli bir adım attığını" söyledi.
Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) de dönüm noktası olarak nitelendirdiği tasarıyı överek, eyaletin "kişisel gizliliği korumada ve dijital gözetimi sınırlamada lider" konumuna geldiğini belirtti. Her iki açıklama da yasanın büyük teknoloji şirketlerinin gözetim uygulamalarını sınırlamaya yönelik bir adım olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.

Sıkça Sorulan Sorular​

Massachusetts'te kabul edilen yasa neyi yasaklıyor?​

Yasa, şirketlerin kullanıcıların hassas konum verilerini satmasını yasaklıyor. Ayrıca biyometrik veriler, sağlık ve genetik bilgiler, parmak izleri, din, göçmenlik statüsü ve cinsel yönelime ilişkin bilgiler gibi hassas verilerin kullanıcının açık rızası olmadan paylaşılmasını veya satılmasını engelliyor.

Yasa tasarısı meclis oylamalarında kaç oy aldı?​

Massachusetts Temsilciler Meclisi'ndeki oylamada tasarı 146'ya karşı 0 oyla oy birliğiyle kabul edildi. Eylül ayında Senato'da yapılan oylamada ise 40 senatörün tamamı tasarının ilerletilmesi yönünde oy kullandı.

Yasa hangi şirketleri kapsayacak?​

Yasa, 100 binden fazla tüketicinin kişisel verilerini işleyen veya elinde bulunduran şirketlere uygulanacak. Bu kapsamda orta ölçekli girişimler ile Silikon Vadisi teknoloji devlerinin etkilenmesi bekleniyor.

Konum verisi yasağı kimleri kapsıyor?​

Yasak hem Massachusetts sakinlerini hem de eyaleti ziyaret eden kişileri kapsıyor. Bu nedenle düzenlemenin eyalet genelinde konum verisi satışına yönelik genel bir yasak etkisi yaratacağı belirtiliyor.

Yasa ne zaman yürürlüğe girecek?​

Kaynak metinde Temsilciler Meclisi ve Senato tasarılarının Senato'da birleştirildikten sonra valilik makamına gönderileceği ve vali tarafından imzalanmasının beklendiği belirtiliyor. Ancak yasanın ne zaman imzalanacağı ve yürürlüğe gireceğinin henüz net olmadığı ifade ediliyor.