Valve’nin ARM Oyun Vizyonu: Steam Teknolojisi Akıllı Telefonlara Taşınıyor

Valve Corporation, Steam makinesi projesiyle gündeme gelse de şirketin aslında odaklandığı alan çok daha geniş bir teknolojik dönüşüm olarak karşımıza çıkıyor. Bilindiği üzere Valve, Windows tabanlı oyunları akıllı telefonlar, dizüstü bilgisayarlar ve taşınabilir oyun cihazlarında sorunsuz çalıştırmak için yıllardır geliştirdiği Proton uyumluluk katmanı ile Fex öykünücü projelerini aktif şekilde finanse ediyor. Steam Frame adlı gözlük cihazı, teknik altyapının test edildiği bir platformun ötesinde, oyunların x86 mimarisinden ARM tabanlı cihazlara geçişini kolaylaştıran açık kaynaklı araçların taşıyıcısı konumunda. Valve yönetimi, oyun geliştiricilerinin farklı yazılım mimarilerine port yapma zahmetinden kurtulması için kaynak kodlarını açık tutmayı ve ekosistemi genişletmeyi öncelikli strateji olarak benimsiyor.

Neden ARM Mimarisine Odaklanılıyor?​

SteamOS ve Steam Deck’in mimarlarından Pierre-Louis Griffais, projenin temellerinin 2016 ve 2017 yıllarına dayandığını belirtiyor. Şirketin uzun vadede aynı deneyimin ARM mimarisinde de sunulmasını hedeflediğini belirten Griffais, kullanıcıların hangi işlemci yapısına sahip olduklarına bakmaksızın aynı oyun kütüphanesine erişebilmesinin ana amaç olduğunu vurguluyor. Özellikle düşük güç tüketimi ve uygun fiyat segmentinde ARM tabanlı yonga setlerinin pazarda daha iyi hizmet verdiğini ifade eden Valve mühendisi, PC oyun dünyasının bu seçenekleri de kapsamasının sektöre büyük katkı sağlayacağını söylüyor.
Griffais, Steam Deck performansının altında kalan veya benzer seviyelerde tasarruf sağlayan cihazlarda ARM çipsetlerin x86 alternatifleriyle rekabet edebileceğine dikkat çekiyor. Şirketin felsefesi gereği, geliştiricilerin zamanını oyun kalitesini artırmaya veya yeni projelere harcamasını istediklerini, port işlemlerinin değer kaybına yol açan israf sayıldığını ekliyor. Bu yaklaşım, Linux üzerine yapılan on yıllık yatırımların Windows oyunlarını taşınabilir hale getiren Steam Deck deneyimindeki mantıkla birebir örtüşüyor.

Proton ve Fex Mimarisi Nasıl İşliyor?​

Windows uygulamalarının Linux tabanlı sistemlerde çalıştırılmasında Proton devreye giriyor. Aslında Wine projesinin türevi olan ve aynı geliştirici kadrosu tarafından yürütülen Proton, oyunların orijinal x86 kodlarını Linux işletim sisteminin anlayabileceği forma dönüştürüyor. DirectX, DirectSound, USB girişleri ve diğer API çağrıları Proton üzerinden karşılanıyor; böylece oyun koduna dokunulmadan native CPU üzerinde çalıştırılabiliyor. DXVK ve VKD3D gibi Vulkan çeviricileri ile OpenGL desteği de pakete dahil edilerek bulut kaydetme ve veri yönetimi Steam çalışma zamanıyla entegre ediliyor.
ARM mimarisine geçişte ise süreç biraz daha karmaşıklaşıyor. Wine artık x86 veya ARM kodunu ayrıştırmaya başlıyor ve x86 segmentlerini Fex öykünücüsüne yönlendiriyor. Fex, sadece x86 uyumluluğu sağlamak üzere tasarlanmış olup anında derleme (JIT) tekniğiyle x86 kodunu ARM koduna dönüştürüyor. Proton, ARM destekli yapılandırmada bu sıçramaları yönetiyor. Grafik sürücülerine Vulkan veya D3D12 üzerinden yapılan çağrılar doğrudan ARM yerel koduna atlayarak öykünme yükünü minimize ediyor. Fex lideri Ryan Houdek, Valve’nin 2018’deki ilk prototipten bu yana projeyi tam zamanlı finanse ettiğini ve 100 doğruluk oranıyla anti-tamper mekanizmalarına bile sorunsuz uyum sağladığını belirtiyor. Projenin arkasındaki desteği takdir ettiğini açıklayan Houdek, Valve’nin erken dönemden beri sahada bulunduğunu hatırlatıyor.

SteamOS’un Ortak Paydaşı ve Gelecek Cihaz Vizyonu​

ARM versiyonunun ayrı bir işletim sistemi olmadığına dikkat çeken Valve ekibi, Arch Linux tabanı, güncelleme mekanizmaları ve temel komponentlerin tüm form faktörlerinde aynı kaldığını açıklıyor. Taşınabilir cihazlar, başlıklar veya masaüstü tasarımlar arasında yalnızca çalışacak uygulama parçacıkları değişiyor. SteamOS’un ARM uyumlu Proton sürümü, Fex öykünücüsünü de içerecek şekilde optimize ediliyor. Şirket, Samsung Galaxy, Google Pixel gibi gelecek nesil akıllı telefonlar ya da ARM tabanlı dizüstü bilgisayarlar için spesifik bir ürün planı açıklamasa da mevcut teknolojinin üçüncü parti geliştiriciler tarafından kullanılabileceğini teyit ediyor.
OEM ortaklıkları konusunda esnek bir yaklaşım sergileyen Valve, yaşayan odası konsolları, taşınabilir el cihazları ve masaüstü segmentinde zaten görüşmeler yürüttüğünü belirtiyor. Framework Desktop gibi büyük SOC tasarımlarının ARM dünyasında var olduğunu, Apple’ın başarılı örneklerinin de PC pazarında benzer yapıların önünü açabileceğini söyleyen Griffais, işbirliklerinin pazar talepleri ve teknolojik olgunluk doğrultusunda şekilleneceğini vurguluyor. Steam Link uygulaması üzerinden telefonlarla ilgili çalışmaların sürdüğü ancak SteamOS’un yerel içerik veya mobil uygulama mağazasına genişlemesinin henüz öncelikli hedefler arasında olmadığı belirtiliyor. Şirketin ana odağı, yaşam odası, taşınabilir ve masaüstü segmentlerinde oyun uygulamaları için sağlam sonuçlar elde etmek üzerine kurulmuş durumda.

Sıkça Sorulan Sorular​

Valve neden Windows oyunlarını ARM işlemcilere taşımayı hedefliyor?​

Valve, ARM tabanlı yonga setlerinin düşük güç tüketimi ve uygun fiyat segmentlerinde pazarda daha iyi hizmet verdiğini belirtiyor. Şirket, kullanıcıların işlemci mimarisine bakmaksızın aynı oyun deneyimini yaşamasını ve geliştiricilerin port yapmakla uğraşmamalarını tercih ediyor.

Fex öykünücüsü nasıl çalışıyor ve performansı nasıl etkiliyor?​

Fex, x86 kodunu anında derleme (JIT) tekniğiyle ARM koduna dönüştürerek uyumluluk sağlıyor. Oyun grafik arayüzlerine yaptığı çağrılar doğrudan ARM yerel koduna geçtiği için öykünme yükü minimum seviyede kalıyor ve 100 doğru çeviri oranıyla anti-tamper korumalarına da uyum gösteriyor.

ARM versiyonu SteamOS ayrı bir işletim sistemi mi?​

Hayır, ARM desteği alan SteamOS aynı Arch Linux tabanını, güncelleyiciyi ve temel komponentleri kullanıyor. Form faktörüne göre bazı yazılım parçacıkları devre dışı bırakılsa da çekirdek yapı ve Proton/Fex altyapısı tüm cihazlarda ortak.

Steam Phone veya akıllı telefon desteği planlanıyor mu?​

Valve yönetimi, akıllı telefonlar için özel bir SteamOS geliştirme planı bulunmadığını ancak mevcut teknolojinin üçüncü parti geliştiriciler tarafından kullanılabilmesine izin verdiğini belirtiyor. Steam Link uygulaması üzerinden mobil deneyimlere değinilmiş olsa da yerel içerik odaklı bir telefon projesi henüz tanımlanmadı.

Proton ve Wine arasındaki ilişki nedir?​

Proton, Wine projesinin türevi olup aynı geliştirici grubu tarafından yönetiliyor. Proton, oyun uyumluluğunu maksimize etmek için deneysel özellikleri, Vulkan çeviricilerini (DXVK/VKD3D) ve Steam çalışma zamanı kütüphanelerini hazır sunarak kullanıcıya ekstra kurulum gerektirmeyen bir paket sunuyor.