Web Sitesi Taşıma Rehberi: Geçiş Öncesi ve Sonrası Kontrol Listesi

[Admin]

Web Sitesi Taşıma Rehberi: Geçiş Öncesi ve Sonrası Kontrol Listesi​

Web sitesini başka bir hosting hesabına taşımak, dosyaları kopyalayıp alan adını yeni IP adresine yönlendirmekten ibaret değildir. Veritabanı, e-posta, SSL sertifikası, zamanlanmış görevler ve DNS kayıtları da geçişin parçasıdır.
Özellikle forumlar ve e-ticaret sitelerinde işin kritik tarafı, taşıma sırasında oluşan yeni verileri korumaktır. İlk kopyalamadan sonra eski sunucuya gelen bir sipariş veya yeni açılan bir forum konusu, son aktarım yapılmazsa geride kalabilir.
Bu kontrol listesi, hazırlıktan eski hesabı kapatmaya kadar süreci planlamanıza yardımcı olur. Hedef, kesintiyi azaltmak ve geçişi veri kaybı yaşamadan tamamlamaktır.

Önce Taşımanın Kapsamını Belirleyin​

İlk olarak hangi hizmetleri taşıyacağınızı netleştirin. Web sitesi, e-posta ve DNS aynı yerde bulunmak zorunda değildir.
Örneğin sitenizi yeni bir hosting firmasına taşıyabilir, e-postalarınızı mevcut sağlayıcıda ve DNS yönetimini Cloudflare üzerinde tutabilirsiniz. Böyle bir durumda bütün DNS kayıtlarını yeni hosting sunucusuna yönlendirmek yanlış olur.
Taşınacak bileşenleri bir tabloda toplayın:

Bileşen	Kontrol edilecek bilgi
Site dosyaları	Belge kökü, yüklenen dosyalar, özel yapılandırmalar
Veritabanı	Adı, kullanıcıları, sürümü ve boyutu
E-posta	Posta kutuları, yönlendirmeler ve hizmet sağlayıcısı
DNS	Yetkili DNS sağlayıcısı ve mevcut kayıtlar
SSL	Sertifika kapsamı ve yenileme yöntemi
Cron ve kuyruklar	Görevler, çalışma sıklıkları ve dosya yolları
Harici bağlantılar	Ödeme servisleri, API’ler, webhook ve IP izinleri

Bu liste, “site açılıyor ama bazı işlemler çalışmıyor” türündeki sorunları daha geçiş başlamadan görünür hale getirir.

Taşıma Öncesi: Yedek ve Ortam Hazırlığı​

1. Geri yüklenebilir bir yedek alın​

Yedeğin içinde yalnızca web dosyaları bulunmamalı. Veritabanını, gerekli e-postaları ve sunucu ayarlarını da kapsamalıdır.

• Site dosyaları yedeklendi.
• Veritabanının yapı ve kayıtları dışa aktarıldı.
• Taşınacak posta kutuları belirlendi.
• DNS kayıtları kaydedildi.
• Cron görevleri ve uygulama ayarları not edildi.
• Yedek, eski hosting hesabı dışında da saklandı.
• Yedeğin açılabildiği ve mümkünse geri yüklenebildiği doğrulandı.

Bir ZIP dosyasının açılması, veritabanı yedeğinin eksiksiz olduğunu tek başına kanıtlamaz. Kritik bir projede yedeği deneme ortamına geri yüklemek daha güçlü bir kontroldür.

2. Yeni sunucunun uyumluluğunu kontrol edin​

Yeni pakette yeterli disk alanı olması, uygulamanın çalışacağı anlamına gelmez. PHP sürümü, uzantılar, veritabanı sürümü ve web sunucusu ayarları da uygun olmalıdır.

• Uygulamanın desteklediği PHP sürümü seçildi.
• Gerekli PHP uzantıları etkinleştirildi.
• Veritabanı sürümü ve karakter seti uyumluluğu kontrol edildi.
• Disk alanı ve dosya sayısı sınırı yeterli.
• Dosya izinleri ve sahiplikleri uygun.
• Özel yönlendirme kuralları yeni ortama uyarlandı.
• Lisanslı yazılımların alan adı veya IP gereksinimleri kontrol edildi.

Taşıma ile büyük bir yazılım güncellemesini aynı anda yapmak, sorunların kaynağını bulmayı zorlaştırabilir. Önce mevcut uygulamanın yeni ortamda çalıştığını doğrulayın.

3. İlk dosya ve veritabanı aktarımını yapın​

Siteyi yeni sunucuya kopyalayın. Veritabanını içe aktarın ve uygulamanın bağlantı bilgilerini güncelleyin.
Bu aşamada yeni kopyanın gerçek kullanıcılara e-posta göndermesini, otomatik içerik yayımlamasını veya sipariş işlemesini önleyin. Cron görevleri ve kuyruk çalışanları iki sunucuda birden kontrolsüz çalışmamalıdır.

DNS Değişmeden Yeni Sunucuyu Test Edin​

Alan adını herkese yönlendirmeden önce kendi bilgisayarınızdan yeni sunucuyu kontrol edebilirsiniz. Bunun için hosts dosyasına geçici bir kayıt eklenebilir:
203.0.113.10 example.com www.example.com
Buradaki IP ve alan adlarını kendi bilgilerinizle değiştirin. Bu işlem, bilgisayarınızın ilgili alan adını yeni sunucuya çözümlemesini sağlar. Plesk’in resmî taşıma rehberi de geçiş öncesi manuel kontroller için hosts dosyası yöntemini kullanır.
Kontrol edilecek başlıca işlemler:

• Ana sayfa ve önemli içerik sayfaları açılıyor.
• Görseller ve indirilebilir dosyalar yükleniyor.
• Üye ve yönetici girişleri çalışıyor.
• Arama, form ve dosya yükleme işlemleri çalışıyor.
• Yönlendirmeler doğru adreslere gidiyor.
• Ödeme akışı, sağlayıcının test ortamında doğrulandı.
• Uygulama ve sunucu günlüklerinde belirgin hata yok.

Hosts dosyası testi yalnızca yaptığınız cihazı etkiler. Ödeme sağlayıcılarının bildirimleri, dış servisler ve gerçek e-posta teslimatı hâlâ genel DNS kayıtlarını kullanabilir. Bu işlemleri geçişten sonra tekrar kontrol edin.

SSL Sertifikasını Geçişten Önce Planlayın​

Yeni sunucunun HTTPS üzerinden doğru sertifikayı sunması gerekir. “Ücretsiz SSL var” bilgisi, sertifikanın DNS değişmeden otomatik hazırlanacağını garanti etmez.
Kullandığınız doğrulama yöntemine göre süreç değişir. HTTP-01 doğrulamasında sertifika sağlayıcısının alan adı üzerinden doğrulama dosyasına ulaşması gerekir. DNS-01 yönteminde ise doğrulama DNS kaydıyla yapılır; uygun yapılandırmayla web trafiğini yeni sunucuya yönlendirmeden sertifika alınabilir.

• Sertifika, kullanılacak alan adlarını kapsıyor.
• Yeni sunucu doğru sertifikayı sunuyor.
• Sertifika zinciri düzgün.
• Otomatik yenileme yöntemi yapılandırıldı.
• CDN kullanılıyorsa CDN ile sunucu arasındaki HTTPS bağlantısı doğrulandı.

Bilgisayarınızdaki hosts kaydı, sertifika sağlayıcısının yapacağı genel doğrulamayı değiştirmez.

DNS Hazırlığı: TTL’yi Önceden Düşürün​

TTL, bir DNS kaydının önbellekte ne kadar süre tutulacağını belirler. Taşınacak hizmetlere ait kayıtların TTL değerini, sağlayıcınız izin veriyorsa geçişten önce düşürebilirsiniz.
Örneğin 300 saniye kullanılabilir; fakat bu bütün sistemler için zorunlu veya uygun tek değer değildir.
TTL’yi düşürmek mevcut önbellekleri anında temizlemez. Önceden önbelleğe alınmış kayıtlar eski TTL süreleri dolana kadar kullanılabilir. Bu yüzden hazırlığı geçişten önce yapmanız gerekir.

• Değişecek kayıtlar belirlendi.
• Mevcut TTL değerleri kaydedildi.
• Desteklenen kayıtların TTL’si önceden düşürüldü.
• Eski TTL süresinin geçmesi için zaman bırakıldı.
• Nameserver değişecekse yeni DNS bölgesi ve DNSSEC ayarları kontrol edildi.

Sadece web sunucusunu değiştiriyorsanız nameserver değiştirmek şart değildir. Mevcut DNS sağlayıcınız üzerinden gerekli kayıtları güncelleyebilirsiniz.

Geçiş Anı: Son Eşitleme ve Yazma Kontrolü​

İlk kopyalama ile DNS değişikliği arasında site veri üretmeye devam etmiş olabilir. Forum konuları, siparişler, yeni üyeler ve yüklenen dosyalar için son eşitleme gerekir.
Sürekli veri yazılan sitelerde kısa bir bakım penceresi veya kontrollü bir geçiş yöntemi planlayın. Plesk de son eşitleme ile DNS geçişi arasında kaynak sunucuda kalan yeni işlemleri önlemek için değişikliklere ara verilmesini önerir.

• Yeni kayıt oluşturan işlemler kontrol altına alındı.
• Eski sunucudaki cron ve kuyruk görevleri uygun şekilde duraklatıldı.
• Son veritabanı aktarımı tamamlandı.
• Son yüklenen dosyalar eşitlendi.
• Yeni sunucudaki veriler kontrol edildi.
• Eski sunucuya ulaşan ziyaretçilerin nasıl karşılanacağı belirlendi.
• Yeni sunucuda yazma işlemleri kontrollü biçimde açıldı.

İki sunucuyu açık tutmak, iki ayrı veritabanına eşzamanlı kayıt yazılmasını güvenli hale getirmez. Eski ortamın bakımda kalması, trafiğin yeni ortama aktarılması veya uygulamaya uygun başka bir yöntem gerekir.

DNS ve E-Posta Geçişini Ayrı Kontrol Edin​

Yalnızca taşınan hizmetlere ait kayıtları değiştirin.

• Kök alan adının A kaydı doğru.
• www kaydı uygun.
• Varsa AAAA kaydı yeni IPv6 yapılandırmasıyla uyumlu.
• Taşınan alt alan adları güncellendi.
• E-posta taşınıyorsa MX ve ilgili sunucu kayıtları kontrol edildi.
• SPF, DKIM ve DMARC yeni gönderim düzenine uygun.
• Harici e-posta hizmetine ait kayıtlar doğru şekilde korundu.

MX kaydı bir sunucu adını gösterir. Bu nedenle yalnızca MX’i değil, hedef sunucu adının çözümlendiği adresi de inceleyin.
Posta hizmeti taşınıyorsa geçiş sırasında eski sunucuya gelen yeni mesajların da aktarılması gerekir. Plesk’in taşıma sürecinde bunun için DNS geçişinden sonra posta eşitlemesi yapılabilir.

Taşıma Sonrası: İşlev, DNS ve SEO Kontrolleri​

Geçişten sonra hosts dosyasındaki geçici kaydı kaldırın ve siteyi farklı ağlardan açın.

• HTTPS ve yönlendirmeler sorunsuz.
• Üye girişi, formlar ve dosya yükleme çalışıyor.
• Siparişler ve ödeme bildirimleri doğru işleniyor.
• Gelen ve giden e-posta test edildi.
• Cron görevleri doğru sunucuda çalışıyor.
• Yedekleme sistemi yeni ortamda etkin.
• Hata günlükleri ve kaynak kullanımı izleniyor.

Cloudflare gibi bir proxy kullanıyorsanız DNS sorgusunda yeni hosting IP’si yerine proxy IP’sini görebilirsiniz. Bu durumda kaynak sunucu ayarlarını ve erişim günlüklerini de kontrol edin.
SEO tarafında ise iki durumu ayırın:
Alan adı ve URL’ler aynıysa: Hosting değişikliği için özel bir URL taşıma işlemi gerekmez. Ancak sayfaların erişilebilirliği, yanıt süreleri, robots.txt ve yanlışlıkla açık bırakılan noindex ayarları kontrol edilmelidir.
Alan adı veya URL’ler değişiyorsa: Eski sayfaları ilgili yeni sayfalara kalıcı yönlendirmelerle eşleyin. İç bağlantıları, canonical adreslerini ve sitemap’i güncelleyin. Google, URL taşıma sürecinde geçici sıralama dalgalanmaları yaşanabileceğini belirtir; yönlendirme kurmak değişmez sıralama garantisi değildir.

Eski Hosting Hesabını Ne Zaman Kapatmalısınız?​

Takvimde belirli bir gün gelmesi tek başına yeterli değildir. Önce şunları doğrulayın:

• Eski sunucuya gelen gerçek kullanıcı trafiği sona erdi.
• Eski ortamda aktarılmamış dosya veya kayıt kalmadı.
• Posta geçişi tamamlandı.
• Yeni ortamın yedekleri doğrulandı.
• Eski sunucuya bağlı görev veya harici servis kalmadı.

Google da eski altyapının kapatılmasını, trafiğin ve erişim günlüklerinin kontrol edilmesine bağlar.
Eski hesabı birkaç gün daha tutmak yararlı olabilir; fakat ihtiyaç duyulan süre sitenin yapısına göre değişir.

Örnek Taşıma Takvimi​

Aşama	Yapılacak iş	Tamamlanma ölçütü
Hazırlık	Envanter ve yedek	Bütün bileşenler belirlendi
Ön aktarım	Dosya ve veritabanı kopyası	Yeni ortam çalışıyor
Test	İşlev ve HTTPS kontrolleri	Kritik işlemler doğrulandı
DNS hazırlığı	TTL düzenlemesi	Eski önbellek süresi dikkate alındı
Geçiş	Yazma kontrolü ve son eşitleme	Güncel veri yeni ortamda
Yayına alma	İlgili DNS kayıtlarını değiştirme	Trafik yeni ortama ulaşıyor
İzleme	Web, posta, görev ve SEO kontrolleri	Hizmetler kararlı
Kapatma	Eski hesabı devreden çıkarma	Eski ortama bağımlılık kalmadı

Sıkça Sorulan Sorular​

Taşıma tamamen kesintisiz yapılabilir mi?​

Bazı yapılarda mümkündür. Ancak altyapı ve uygulama buna uygun olmalıdır. Sürekli veri yazan sitelerde kısa, planlı bir bakım süresi gerekebilir.

Sorun çıkarsa DNS’i geri almak yeterli mi?​

Her zaman yeterli değildir. Yeni sunucuda kayıt oluşmuşsa eski sunucuya dönmeden önce bu verilerin korunması gerekir. DNS değişikliği de bütün ziyaretçiler için anında gerçekleşmez.

Alan adımı da başka firmaya transfer etmem gerekir mi?​

Hayır. Hosting değişikliği ile alan adı kayıt kuruluşu transferi ayrı işlemlerdir.

Taşımayı sağlayıcı yapıyorsa kontrol listesine ihtiyaç var mı?​

Evet. Hizmetin dosya, veritabanı, e-posta, cron, SSL ve son eşitleme işlemlerinden hangilerini kapsadığını öğrenin. Taşıma tamamlandıktan sonra uygulamanızın önemli işlevlerini yine doğrulayın.