Satlyt, Uyduları Uzay Veri Merkezine Dönüştürme Hedefinde Kritik Testi Geçti

Uzay teknolojileri girişimi Satlyt, uydular arasında hesaplama görevlerini paylaştırmayı mümkün kılacak yazılımının kritik bir testini başarıyla tamamladı. Houston Üniversitesi ile ortaklaşa yürütülen ve NASA tarafından fonlanan araştırma projesi kapsamında gerçekleştirilen bu test, şirketin 13 aylık çalışmasının somut bir çıktısı oldu. Kurucu ve CEO Rama Afullo, sonucu öğrendiğinde ilk tepkisinin "Haydi gidelim!" olduğunu belirtti.

Test Nasıl Yapıldı, Ne Kanıtlandı?​

Testte Satlyt'in yazılımı, dört bilgisayar, dört kullanıcı ve sekiz servis içeren simüle edilmiş bir ağ üzerinde çalıştırıldı. Yazılım, mevcut hesaplama kapasitesi ve iletişim erişilebilirliğini göz önünde bulundurarak görevlerin bu bilgisayarlara nasıl atanacağını ve çalıştırılacağını belirledi. Fiziksel olarak bir uzay aracında bulunan tek bir bilgisayar, dört hesaplama düğümünden oluşan simüle edilmiş ağı değerlendirdi ve sonuçları Dünya'ya iletti.
Test, Satlyt'in yazılımının yörüngede bulunan donanım üzerinde planlama yapabildiğini kanıtladı. Ancak Afullo, birden fazla fiziksel bilgisayarın kullanıldığı senaryolarda bu bilgisayarların gerçekte birbirleriyle nasıl veri aktaracağını anlamak için ek testlerin gerektiğini vurguladı. Testte bir de teknik sorun tespit edildi: Yazılımın gecikme sürelerini damgalama biçiminde bir hata bulunuyordu; sistem, varış süresi ile geçen gecikme süresini birbirinden farklı biçimde işliyordu. Afullo, bu durumun deneyin başarısını ortadan kaldırmadığını açıkladı. "Yazılım geliştirme, yörüngede çalıştırma ve çıktıların geri dönüşü başarıyla gerçekleşti" dedi.

Satlyt'in Vizyonu: Uzayda Sanal Veri Merkezleri​

Daha önce Google ve SpaceX'te çalışan Afullo, Satlyt'i 2024 yılında kurdu. Şirketin temel amacı, mevcut uzay araçlarını sanal veri merkezlerine dönüştürmek. Bu yaklaşımda yazılım, birden fazla uyduyu birbirine bağlayarak hesaplama görevlerini aralarında paylaştırıyor. Afullo'nun ifadesiyle kullanıcıların yalnızca izinleri, öncelikleri ve operasyonel sınırları tanımlaması yeterli; geri kalan kararları yazılım bu sınırlar içinde kendisi alıyor.
Bu mimarinin pratik avantajı, verinin toplandığı yere yakın işlenmesini sağlaması. Böylece uyduların verileri Dünya'ya indirmek için kullandığı bant genişliğine olan bağımlılık azalıyor. Afullo, bir uzay aracının Dünya'da bir orman yangını tespit ettiği örneğini vererek böyle bir yazılımın ilgili bilgilerin çok daha hızlı iletilmesine nasıl yardımcı olabileceğini açıkladı. Şirketin yazılımı halihazırda yörüngede bulunan üç uyda yüklü durumda.

NASA İş Birliği ve Mevcut Sınırlar​

Test NASA fonuyla yürütülmüş olsa da ajans, Satlyt'i henüz belirli bir göreve seçmedi ya da teknolojisini kullanmak üzere onaylamadı. Afullo, NASA görevlerinin de Satlyt'in çözmeye çalıştığı sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti: Sınırlı hesaplama kaynakları, kesintili iletişim ve kullanışlı bilgilerin insanlara ulaştırılması ihtiyacı bunların başında geliyor.
Şirket ayrıca Ay'dan 4K video akışını desteklemek gibi alçak Dünya yörüngesi ötesindeki uygulamaları da NASA destekli çalışmaları kapsamında araştırıyor. Afullo, mevcut durumu şu sözlerle özetledi: "Hedef, yararlı yanıtları insanlara daha hızlı ulaştırmak ve sınırlı iletişim pencerelerini daha verimli kullanmak. Bu deney, o daha geniş kapasitenin yalnızca bir planlama bileşenini test etti."

Önümüzdeki Adımlar​

Satlyt, yazılımını farklı iş yükleri, donanımlar ve bağlantı koşulları altında test etmeye devam etmesi gerektiğini kabul ediyor. Afullo, kullanılabilir iletişim bağlantıları, katılımcı operatörlerden alınacak izinler, güvenli veri transferleri, kaynak zamanlaması ve bir bağlantı koptuğunda sistemin kendini toparlaması gibi sorunların da çözülmesi gerektiğini vurguladı. Şirketin bir sonraki teknik adımları daha geniş doğrulama ve entegrasyon çalışmaları; ardından ayrı uzay araçları arasında hesaplama görevinin paylaşıldığı demonstrasyonlar geliyor. Uzun vadeli hedef ise geliştiricilerin her görev için altyapıyı sıfırdan kurmak zorunda kalmadan uzay uygulamaları geliştirebildiği bir ekosistem oluşturmak.
TechCrunch Disrupt Battlefield yarışmasında bu yıl ilk beşe giren Satlyt, tamamlanan testi uyduların hesaplama işini paylaşmasına giden yolda önemli bir yapı taşı olarak değerlendiriyor.

Sıkça Sorulan Sorular​

Satlyt'in yazılımı ne işe yarıyor?​

Satlyt'in yazılımı, birden fazla uyduyu birbirine bağlayarak hesaplama görevlerini yörüngede bu araçlar arasında dağıtıyor. Kullanıcılar yalnızca izinleri, öncelikleri ve operasyonel sınırları tanımlıyor; yazılım bu sınırlar dahilinde görev atama kararlarını kendisi alıyor. Amaç, verilerin Dünya'ya indirilmeden önce uzayda işlenmesini sağlamak ve iletişim bant genişliğine olan bağımlılığı azaltmak.

Başarılı olduğu açıklanan test tam olarak neyi kanıtladı?​

Test, Satlyt'in yazılımının yörüngede bulunan donanım üzerinde görev planlaması yapabildiğini kanıtladı. Dört bilgisayar, dört kullanıcı ve sekiz servis içeren simüle edilmiş bir ağda görev atama ve çalıştırma değerlendirildi; sonuçlar Dünya'ya başarıyla iletildi. Ancak birden fazla fiziksel bilgisayarın gerçekte birbirleriyle nasıl veri aktaracağı, ilerleyen testlerde ayrıca incelenecek.

NASA bu projeyle nasıl ilişkili?​

Test, NASA tarafından fonlanan ve Houston Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen bir araştırma projesi kapsamında gerçekleştirildi. Ancak NASA, Satlyt'i henüz belirli bir göreve seçmedi ya da şirketin teknolojisini kullanmak üzere onaylamadı.

Testte herhangi bir sorun yaşandı mı?​

Evet, yazılımın gecikme sürelerini damgalama biçiminde bir hata tespit edildi: Sistem, gecikmeyi varış süresi olarak işaretliyordu; oysa doğru ölçüm geçen gecikme süresidir. Afullo, bu sorunun deneyin genel başarısını ortadan kaldırmadığını belirtti ve yazılım geliştirme, yörüngede çalıştırma ile çıktıların geri dönüşünün başarıyla tamamlandığını açıkladı.

Satlyt bundan sonra hangi adımları atacak?​

Şirket, yazılımını farklı iş yükleri, donanımlar ve bağlantı koşulları altında test etmeye devam edecek. Bir sonraki teknik adımlar daha geniş doğrulama ve entegrasyon çalışmalarını, ardından ayrı uzay araçları arasında hesaplama görevinin paylaşıldığı demonstrasyonları kapsıyor. Satlyt aynı zamanda Ay'dan 4K video akışı gibi alçak Dünya yörüngesi ötesindeki uygulamaları da araştırıyor.