xAI, Dava Açmama Koşuluyla Mississippi'de Ev Satın Alıyor

Elon Musk'ın yapay zekâ şirketi xAI'nin bir yan kuruluşu, Mississippi eyaletinin Southaven semtinde ev sahiplerine alışılmadık bir teklifte bulunuyor: Evlerini satın alacak, ancak bunun karşılığında sakinlerin şirkete karşı açılan davaya katılmaması gerekiyor. The Guardian'ın haberine göre MZX adıyla faaliyet gösteren bu yan kuruluş, bölgedeki veri merkezi ve gaz türbinli güç santralinin neden olduğu sorunlar gerekçesiyle başlatılan hukuki süreçten sakinleri kopararak mülk edinmeye çalışıyor.

Kapı Kapı Dolaşan Emlakçı ve 418 Evin Planı​

Southaven sakinlerine göre bir emlakçı mahallede kapı kapı dolaşarak xAI'nin toplamda 418 evi satın almayı planladığını aktardı. Şu ana kadar 18 ev sahibinin bu teklifi kabul ettiği ve evlerini satmayı kararlaştırdığı belirtiliyor. Kiracı konumundaki sakinler ise sürecin dışında bırakılmış değil; ev sahipleri satış anlaşması imzalayınca kiracılara 60 günlük tahliye bildirimi gönderildiği rapor ediliyor. Bu durum, bölgede kirada oturan pek çok kişinin evini terk etmek zorunda kaldığı anlamına geliyor.

Mektuptaki Kritik Koşul: Davadan Çekilme​

Mississippi Free Press'in haberine göre bölgedeki bazı hanelere MZX imzalı bir mektup ulaştı. Mektupta şirketin tüm iddiaları reddettiği, ancak iş amaçları doğrultusunda mülke ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Teklifi kabul etmek isteyen ev sahiplerinin ayrı bir feragat sözleşmesi imzalaması gerektiği de mektupta açıkça ifade ediliyor. Bu sözleşmeyle birlikte sakinler, Southaven Tesisi ile ilgili tüm hukuki taleplerinden vazgeçmiş sayılacak; hem mevcut Haley davasına katılma haklarını hem de gelecekte bireysel olarak dava açma haklarını yitirecekler.
Söz konusu Haley davası, üç yerel sakin tarafından açılmış durumda. Davacılar, xAI'nin devasa veri merkezi ile gaz yakıtlı türbinlerin bölgede "neredeyse sürekli gürültü" ve titreşime yol açtığını öne sürüyor.

xAI'nin Southaven ve Memphis'teki Büyüme Planları​

xAI, son yıllarda veri merkezi altyapısını hızla genişletiyor. Şirket, Memphis'te iki büyük "Colossus" tesisi inşa ederken Tennessee sınırının hemen güneyindeki Southaven'a da "Macrohardrr" adını verdiği bir veri merkezi ve buna eşlik eden bir güç santrali kurdu. Mississippi valisi, şirketin bölgeye 20 milyar dolardan fazla yatırım yapacağını daha önce kamuoyuyla paylaşmıştı.
Ancak büyüme planlarının gölgesinde ciddi hukuki ve mali sorunlar da birikmeye başladı. SpaceXAI'nin çevre yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle 6,1 milyon dolara kadar idari para cezasıyla karşı karşıya kaldığı belirtiliyor. Bunun yanı sıra Memphis ve Southaven'daki çalışmalar için yapılan işlerin bedeli ödenmediğine ilişkin 220 milyon doları aşan alacak talepleri de gündemdeki yerini koruyor.

NAACP Davası ve Federal Mahkeme Kararı​

Bölge sakinlerinin açtığı davanın yanı sıra xAI, Ulusal Siyahilerin İlerlemesi Derneği (NAACP) tarafından da yargıya taşındı. NAACP, şirketin Southaven'da izinsiz onlarca metan gazı türbini işlettiğini ileri sürüyor. Bu davada Trump yönetiminin davayı düşürme girişimi, bir federal hâkim tarafından engellendi.
Öte yandan yapay zekâ veri merkezlerine yönelik toplumsal muhalefet, ara seçimlere sayılı haftalar kala siyasi baskıyı da artırıyor. Memphis Belediye Meclisi geçen hafta yapay zekâ veri merkezi inşaatlarına bir yıllık moratoryum önerisini reddetti; bunun yerine inşaatları 135 gün durduracak bir yönetmeliği kabul etti.

Sıkça Sorulan Sorular​

xAI, Southaven'da neden ev satın alıyor?​

xAI'nin yan kuruluşu MZX, bölgedeki veri merkezi ve güç santraline yönelik açılan davaya sakinlerin katılmaması koşuluyla evleri satın almayı teklif ediyor. Şirket, mülk edinmenin iş amaçları için gerekli olduğunu belirtiyor.

Evi satan sakinler hangi haklarından vazgeçiyor?​

Feragat sözleşmesini imzalayan ev sahipleri, Southaven Tesisi ile ilgili tüm hukuki taleplerinden vazgeçiyor; hem mevcut Haley davasına katılma haklarını hem de ileride bireysel dava açma haklarını yitiriyorlar.

Kiracılar bu süreçten nasıl etkileniyor?​

Ev sahipleri satış anlaşması imzaladığında kiracılara 60 günlük tahliye bildirimi gönderiliyor. Bu durum, bölgede kirada oturan sakinlerin evlerini terk etmek zorunda kalmasına neden oluyor.

xAI aleyhine açılan davalar nelerdir?​

Şirkete karşı iki ayrı dava bulunuyor: İlki, veri merkezi ve gaz türbinlerinin neden olduğu gürültü ve titreşimi gerekçe gösteren üç yerel sakin tarafından açılan Haley davası. İkincisi ise NAACP'nin şirketin Southaven'da izinsiz onlarca metan gazı türbini işlettiğini öne sürdüğü dava.

Memphis'teki siyasi gelişmeler nasıl şekillendi?​

Memphis Belediye Meclisi, yapay zekâ veri merkezi inşaatlarına bir yıllık moratoryum önerisini reddetti ve bunun yerine inşaatları 135 gün durduracak bir yönetmeliği kabul etti.