Puan
18
Çözümler
0
- Katılım
- 3 Kas 2025
- Mesajlar
- 99
- Tepkime puanı
- 0
Cache Nedir? Tarayıcı, DNS ve WordPress Önbelleği Nasıl Temizlenir?
Bir web sitesinin logosu değiştiği hâlde eski logoyu görmeniz, güncellediğiniz sayfanın ziyaretçilere yansımaması veya bir uygulamanın eski bilgileri göstermesi… Bu sorunların arkasında bazen aynı mekanizma bulunur: önbellek.Cache, Türkçede önbellek anlamına gelir. Daha önce indirilen veya hazırlanan verileri yeniden kullanarak işlemleri hızlandırır. Ancak saklanan kopya güncel içerikle uyuşmadığında, değişiklikleri görmenizi zorlaştırabilir.
Burada önemli olan, bütün önbellekleri rastgele silmek yerine sorunun hangi katmanda oluştuğunu belirlemektir. Tarayıcı önbelleğini temizlemek, WordPress’in sunucu önbelleğini boşaltmaz. DNS önbelleğini temizlemek de bozuk bir sayfanın tasarımını düzeltmez.
Cache Nedir, Nasıl Çalışır?
Önbellek, tekrar ihtiyaç duyulabilecek verilerin daha hızlı erişilebilen bir yerde saklanmasıdır.Örneğin bir siteyi ziyaret ettiğinizde tarayıcınız bazı görselleri, CSS dosyalarını ve JavaScript dosyalarını önbelleğe alabilir. Sonraki ziyarette uygun durumlarda bu kopyaları kullanır; bütün dosyaları yeniden indirmesi gerekmez.
Hangi içeriğin saklanacağı ve ne zaman yeniden kontrol edileceği, önbellekleme kurallarına bağlıdır. Tarayıcıya özel önbelleklerle birçok ziyaretçi için kullanılan ortak önbelleklerin çalışma alanı farklıdır.
Bir haber sitesini düşünün. Sayfanın logosunu her ziyaretinizde yeniden indirmek yerine hazır kopyayı kullanmak zaman ve veri tasarrufu sağlar. Ancak logo değiştirildiğinde eski kopyanın geçerliliğini kaybetmesi gerekir.
Dolayısıyla önbelleğin bulunması normaldir. Sorun, saklanan kopyanın gerektiği zamanda güncellenmemesidir.
Önbellek, Çerez ve Tarayıcı Geçmişi Aynı Şey mi?
Tarama verilerini temizleme ekranında birkaç farklı seçenek bulunur. Bunların hepsini işaretlemek, yalnızca önbellek temizlemekten daha kapsamlı bir işlem yapar.| Veri türü | Ne için kullanılır? | Temizlendiğinde ne olabilir? |
|---|---|---|
| Önbellek | Sayfa ve dosya kopyalarını yeniden kullanmak | Dosyaların yeniden indirilmesi gerekebilir |
| Çerezler | Oturumları ve bazı tercihleri hatırlamak | Sitelerden çıkış yapılabilir |
| Tarayıcı geçmişi | Ziyaret edilen adresleri kaydetmek | Geçmişteki adres listesi silinir |
| Site verileri | Web uygulamalarının yerel bilgilerini saklamak | Yerel tercihler veya çevrimdışı veriler kaldırılabilir |
Bu kategoriler tarayıcıların temizleme ekranlarında ayrı ayrı seçilebilir. Örneğin Edge, önbellekteki dosyaları çerezlerden ve geçmişten ayrı bir veri türü olarak listeler.
Yalnızca eski bir görseli düzeltmek istiyorsanız önce önbellek seçeneğiyle ilerleyin. Giriş sorunu yaşıyorsanız ilgili sitenin çerezlerini temizlemek ayrıca gerekebilir.
Hangi Sorunda Hangi Önbellek Kontrol Edilmeli?
“Önbelleği temizle” önerisi ancak doğru önbelleğe uygulandığında işe yarar.| Belirti | İlk kontrol edilecek alan |
|---|---|
| Site yalnızca sizin tarayıcınızda eski görünüyor | Tarayıcı önbelleği ve site verileri |
| Güncelleme birçok ziyaretçide görünmüyor | Sayfa önbelleği, sunucu ve CDN |
| Hosting değişikliği sonrası eski sunucu açılıyor | DNS kayıtları ve DNS önbellekleri |
| Bir uygulama eski veya hatalı bilgiler gösteriyor | Uygulamanın önbelleği |
| Site bütün cihazlarda yavaş | Sunucu kaynakları, uygulama ve ağ |
| Belirli bir bağlantı 404 veriyor | Adres, içerik ve yönlendirme kuralları |
Bunlar kesin teşhis değil, araştırmaya başlamak için ipuçlarıdır. Eski içerik görünmesinin nedeni yanlış klasöre dosya yüklemek veya değişikliği kaydetmemek de olabilir.
Özellikle 404 hatasını otomatik olarak DNS sorununa bağlamayın. 404, sunucunun istenen kaynağı bulamadığını belirten bir HTTP yanıtıdır. Yanlış bağlantı, kaldırılmış içerik veya yönlendirme problemi ayrıca incelenmelidir.
Tarayıcı Önbelleği Nasıl Temizlenir?
Menü adları tarayıcının sürümüne ve diline göre değişebilir. Temel işlem, temizleme ekranını açıp yalnızca ihtiyaç duyduğunuz veri türünü seçmektir.Google Chrome
- Sağ üstteki üç nokta menüsünü açın.
- Tarama verilerini sil seçeneğine girin.
- Uygun zaman aralığını seçin.
- Önbelleğe alınmış resimler ve dosyalar seçeneğini işaretleyin.
- Çerezleri ve diğer verileri korumak istiyorsanız bunların işaretlerini kaldırın.
- Silme işlemini tamamlayıp sayfayı yeniden açın.
Mozilla Firefox
Firefox’ta Ayarlar → Gizlilik ve Güvenlik bölümünü açın. Tarama verileri veya çerezler ve site verileri bölümündeki temizleme düğmesini kullanın.Açılan pencerede yalnızca geçici önbelleğe alınmış dosyalar ve sayfalar seçeneğini işaretleyebilirsiniz. Eski sürümlerde bunun karşılığı “Önbelleğe alınmış web içeriği” gibi bir adla görünebilir.
Microsoft Edge
Ayarlar → Gizlilik, arama ve hizmetler → Tarama verilerini temizle yolunu izleyin.Temizlenecek öğeleri seçtiğiniz ekranda zaman aralığını belirleyin ve Önbelleğe alınmış görüntüler ve dosyalar seçeneğini işaretleyin. Ardından temizleme işlemini başlatın.
Safari
Mac’te Safari için ayrı bir yol bulunur:- Safari → Ayarlar → Gelişmiş bölümünü açın.
- Web geliştiricileri için özellikleri göster seçeneğini etkinleştirin.
- Menü çubuğundaki Geliştir menüsünü açın.
- Önbellekleri Boşalt / Empty Caches seçeneğini kullanın.
Bütün Önbelleği Silmeden Sayfayı Yenilemek
Sorun tek bir sayfadaysa önce önbelleği atlayarak yeniden yüklemeyi deneyebilirsiniz.Chrome’da:
- Windows: Ctrl + Shift + R
- macOS: Command + Shift + R
Ancak sunucu veya CDN hâlâ eski kopyayı sunuyorsa tarayıcıdaki yenileme yeterli olmayabilir. Bu katmanların ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Telefonda Cache Temizleme Nasıl Yapılır?
Telefonda tarayıcı önbelleği ile uygulama önbelleğini ayırmak gerekir.Android’de Chrome Önbelleği
Chrome’un menüsünden Tarama verilerini sil ekranını açın. Gerekiyorsa Diğer seçenekler bölümüne girerek veri türlerini belirleyin.Yalnızca önbelleği temizlemek istiyorsanız önbelleğe alınmış resim ve dosyaları seçin. Geçmişi ve çerezleri de silmek istemiyorsanız diğer kutuları kontrol edin.
Android’de Uygulama Önbelleği
Birçok Android cihazda şu yol kullanılabilir:Ayarlar → Uygulamalar → İlgili uygulama → Depolama → Önbelleği temizle
Menü isimleri üreticiye göre değişebilir. Burada iki seçeneği karıştırmayın:
- Önbelleği temizle: Geçici verileri kaldırır.
- Verileri veya depolamayı temizle: Uygulamanın yerel verilerini sıfırlayabilir.
iPhone’da Safari Verileri
iPhone’da Ayarlar → Uygulamalar → Safari → Geçmişi ve Web Sitesi Verilerini Sil yolunu kullanabilirsiniz.Bu işlem yalnızca önbelleği silmez; geçmişi ve çerezleri de kapsar. Geçmişi korumak için Safari → Gelişmiş → Web Sitesi Verileri bölümündeki temizleme seçeneği kullanılabilir, ancak bu da çerezleri ve site verilerini kaldırır.
DNS Önbelleği Nedir, Nasıl Temizlenir?
DNS önbelleği, alan adı çözümleme sonuçlarını geçici olarak saklar. Hosting değişikliğinden sonra bilgisayarınız eski bir sonucu kullanıyorsa, yerel DNS önbelleğini temizlemek yardımcı olabilir.Windows’ta Komut İstemi’ni açıp şu komutu çalıştırın:
ipconfig /flushdnsGerekirse Komut İstemi’ni yönetici olarak açın. Bu komut Windows’un DNS istemci önbelleğini temizler.
Ancak işlem yalnızca bilgisayarınızdaki ilgili önbelleğe uygulanır. Alan adının A kaydını değiştirmez veya dışarıdaki bütün DNS sunucularının kayıtlarını anında yenilemez.
DNS kayıtlarının önbellekte tutulma süresi TTL değerinden etkilenir. Bu nedenle yerel temizlikten sonra kullandığınız DNS çözümleyicisi hâlâ eski sonucu döndürebilir.
macOS ve Linux’ta yöntem, işletim sistemi sürümüne ve kullanılan DNS hizmetine göre değişir. Windows komutunu bu sistemlerde kullanamazsınız.
WordPress ve Sunucu Önbelleği Nasıl Temizlenir?
WordPress’te değişiklik yaptığınızda panelde güncel içeriği görüp ziyaretçi tarafında eski sayfayla karşılaşabilirsiniz. Yönetici oturumuyla ziyaretçi oturumunun farklı önbellek kurallarına tabi olması bu durumu açıklayabilir.Önce kullandığınız önbellek sistemini belirleyin. Ardından güncellediğiniz sayfayı, oturum açılmamış bir tarayıcıdan kontrol edin.
LiteSpeed Cache Temizleme
WordPress yönetim panelinde:LiteSpeed Cache → Araç Kutusu / Toolbox → Purge
Sayfa önbelleği için Purge All – LSCache seçeneği kullanılabilir. Tasarım sorunu optimize edilmiş CSS veya JavaScript dosyalarından kaynaklanıyorsa Purge All – CSS/JS seçeneği ayrıca gerekebilir.
Bu seçenekler farklı önbellekleri temizler. “Purge All” ile daha kapsamlı “Empty Entire Cache” işlemini aynı kabul etmeyin; ikinci seçenek daha geniş etki alanına sahiptir.
Ayrıca LiteSpeed Cache eklentisinin sunucu seviyesindeki sayfa önbelleği özellikleri uyumlu LiteSpeed altyapısı veya QUIC.cloud gerektirir. Eklentinin kurulmuş olması, bütün sunucularda aynı özelliklerin çalıştığını göstermez.
Diğer Eklentiler ve Hosting Önbelleği
Kullandığınız eklentide Clear Cache, Delete Cache veya Purge Cache düğmesini arayın.Hosting sağlayıcısı ayrıca sunucu önbelleği sunuyorsa, bunu kendi panelinden veya destek ekibi aracılığıyla temizlemeniz gerekebilir. Her cPanel hesabında aynı önbellek aracı bulunmaz.
Redis veya Memcached gibi bir nesne önbelleği kullanıyorsanız temizliğin kapsamını öğrenin. Aynı hizmeti birden fazla uygulama kullanıyorsa bütün verileri silen genel bir işlem yerine siteye uygun yöntemi tercih edin.
CDN Önbelleği
Cloudflare gibi bir CDN kullanıyorsanız, WordPress önbelleğini boşalttıktan sonra bu katmanı da kontrol edin.Mümkün olduğunda yalnızca değişen sayfanın veya dosyanın URL’sini temizleyin. Cloudflare da URL bazında temizlemeyi önerilen yöntem olarak belirtir.
Önce sitenin güncel içeriği doğru ürettiğini doğrulayın; ardından CDN’yi temizleyin. Kaynak sunucu eski içerik gönderiyorsa CDN yeniden aynı kopyayı alabilir.
RAM Önbelleğini Sürekli Temizlemek Gerekir mi?
RAM’de önbellek bulunması tek başına sorun değildir. Örneğin macOS, kullanılmayan belleği dosyaları önbelleğe almak için değerlendirebilir; bu alan daha sonra başka işler için kullanılabilir. Bellek baskısını incelemek, yalnızca önbellek miktarına bakmaktan daha anlamlıdır.Bilgisayarınız yavaşlıyorsa:
- Kaynak tüketen uygulamaları kontrol edin.
- Gereksiz tarayıcı sekmelerini kapatın.
- Yanıt vermeyen uygulamayı yeniden açın.
- Çalışmalarınızı kaydettikten sonra cihazı yeniden başlatmayı deneyin.
- Sürekli tekrarlayan sorunun kaynağını araştırın.
