Big Tech, Kongre'deki denge değişimiyle Demokratlarla yeni ittifak arayışında

OpenAI, ABD'deki ara seçimler öncesinde Demokrat Senatör Chuck Schumer'ın kızı Jessica Schumer'i işe aldı. Şirket, veri merkezlerine ilişkin terminolojisini de 'hesaplama kampüsü' (compute campuses) olarak değiştirdi. Bu adımlar, iki yıl boyunca Beyaz Saray ile yakın ilişkiler kuran Silikon Vadisi'nin önde gelen şirketlerinin, Kongre'de denge değiştiğinde yeniden Demokratlarla irtibata geçiş stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Silikon Vadisi'nin Washington ile ilişkileri ve yeni strateji​

Ara seçimler, Washington'daki siyasi dengeyi değiştirdi. Son iki yılda birçok teknoloji şirketi yönetimi ve Başkan Donald Trump ile yakın bağlar kurdu. Bu dönemde üst düzey yöneticiler Beyaz Saray etkinliklerine katıldı, bazı şirketler çeşitlilik ve kapsayıcılık programlarını geri planda bıraktı ve yöneticiler, Trump'ı destekleyen adaylara milyonlarca dolar bağış yaptı. Sektöre sağlanan avantajlar arasında vergi indirimleri, bazı federal soruşturmaların durdurulması ve yapay zeka düzenlemelerindeki gevşemeler yer aldı.
Öte yandan, dönemin getirdiği hukuki sonuçlar da görüldü. Meta, milyar dolarlık cezalar ve çeşitli davalarla karşı karşıya kaldı. OpenAI'a karşı, şirketin teknolojisinin kullanıcılara zarar verdiği iddiasıyla yasal süreçler başlatıldı. Bu gelişmelerin ardından, yapay zeka denetimini sıkılaştırmayı vaat eden Demokratlar ile ilişki kurma çabaları hız kazandı.

Kurumlar ve sivil toplum kuruluşlarından uyarılar​

Public Citizen'dan J.B. Branch, sektörün artık 'görüntü sorunu' olduğunu fark ettiğini ifade etti. Schumer işe alımı ve terminoloji değişikliğinin 'PR aklama' (PR washing) olduğunu savundu. Branch, benzer adımların artacağını öngörerek OpenAI'ın Amerikan Öğretmenler Federasyonu ile kurduğu ortaklığı, Anthropic'in başlattığı Claude Corps'u ve Meta'nın America's Workforce Academy projesini bu kapsamda örnek gösterdi.
Data & Society'den araştırmacı Alice Marwick ise teknoloji devlerinin orta sola, hatta sola doğru dönüş yapmaya çalışacağını ancak bunun 'biraz geç' olacağını belirtti. Marwick, şirketlerin ürünlerinin insan hayatını nasıl iyileştirdiğini sorgulamaları gerektiğini ifade etti.
Meta'nın üst düzey yöneticisi Dina Powell McCormick, bu hafta WSJ Tech etkinliğinde yaptığı açıklamada, "Amerikan halkının seçtiği hükümetle çalışmak zorundasınız. Yapmaya çalıştığınız konularda destek görmek istiyorsanız, parti üstü (bipartizan) olmanız gerektiğini bütünüyle gördüm" dedi.

Asıl karar meclislerde ve topluluklarda​

Uzmanlara göre Demokratların denetim vaatlerini yerine getirmesi, sektöre daha sıkı bir düzenleyici ortam getirebilir. Veri merkezi moratoryumları (geçici durdurma) taraftar buluyor ve bir dizi yapay zeka düzenleme taslağı hazırlanmayı bekliyor.
Siyasi kampanya yazılımı şirketi Baraza'nın kurucusu Aryan Ranjan, eylemin büyük kısmının eyalet düzeyinde gerçekleşeceğini söyledi. Çoğu eyaletin zaten teknoloji şirketlerine dava açtığını ve kendi düzenlemelerini çıkardığını hatırlatan Ranjan, yeni bir işçi sınıfı seçmen koalisyonunun, Demokratları yasal emirleri, veri merkezi konumlandırması ve istihdam gibi somut konularda düşünmeye yönlendireceğini belirtti.
Yönetimin geçen Aralık ayında imzaladığı bir kararnameyle 'Yapay Zeka Hukuk Görev Gücü' (AI Litigation Task Force) kuruldu. Yönetim, ABD'li şirketlerin 'sıkıntı verici düzenlemelerden arınarak inovasyon yapabilmesi' gerektiğini savunsa da, pek çok eyalet sohbet robotları (chatbot) ve derin sahtecilik (deepfake) konularında kendi mevzuatını oluşturdu. Son iki yılda, şirketlerin karşılaşacağı kuralların Washington'dan çok, operasyonların yürütüldüğü coğrafyaya bağlı olacağı öngörülüyor.

Sıkça Sorulan Sorular​

Big Tech neden Demokratlarla ilişki kurmaya çalışıyor?​

Ara seçimlerin ardından Washington'daki güç dengesinin değişmesi ve Demokratların yapay zeka denetimini sıkılaştırmayı vaat etmesi, sektöre daha zorlu bir ortam getirme ihtimalini doğurdu. Bu nedenle şirketler, yeni siyasi tabloya uyum sağlamak ve olası düzenlemelerden etkilenmemek için ilişki kurmayı hedefliyor.

J.B. Branch'in 'PR washing' ifadesi ne anlama geliyor?​

Public Citizen'dan J.B. Branch, OpenAI'in Schumer'ı işe alması veya terminoloji değiştirmesi gibi adımların, asıl sorunu çözmekten çok şirketin görsel algısını yönetmeye yönelik olduğunu savunarak bu durumu 'PR washing' (görüntü aklama) olarak nitelendirdi.

Eyaletler ve federal hükümet arasındaki düzenleme farkı nedir?​

Federal yönetim, yapay zeka sektörünün 'sıkıntı verici düzenlemelerden arınarak inovasyon yapması' gerektiğini savunurken, birçok eyalet kendi yasalarını (chatbot ve derin sahtecilik gibi konularda) çıkarmış durumda. Bu durum, şirketlerin karşılaşacağı kuralların büyük ölçüde operasyonlarını yürüttükleri eyaletlere göre değişmesine neden oluyor.

Meta, Demokratlar ile çalışmaya bakışını nasıl ifade etti?​

Meta Başkanı Dina Powell McCormick, seçilen hükümetle çalışmanın zorunlu olduğunu ve şirketlerin hedeflerine ulaşmak için 'parti üstü' (bipartizan) bir tutum sergilemesinin gerekliliğini vurguladı.

Yapay zeka piyasasındaki son olaylar ne oldu?​

Ara seçimlerin ardından, Wall Street'te trilyon dolarlık bir piyasa düşüşü yaşandı. Bu olaylar, yatırımcıları korkuttu ve raporlara göre, trilyon dolarlık bir halka arz (IPO) süreci için adımlar atan Anthropic ile ilgili planların gözden geçirilmesine yol açtı.